ARAŞTIRMA KANITLADI: SOLAKLAR BAZI SPORLARDA DAHA AVANTAJLI
Sağ beyin görsel, mekansal ve zamansal girdileri işleme ve motor tepkiler üretme konusunda sol beyinden daha önemli. Bu fark, bazı üst düzey sporlarda hayati olabilir. Yani mesele “rakibe ters gelmekten” ibaret değil.
Solaklar azınlıkta oldukları dünyamızda hep zorluklar yaşadı. Ancak normalden daha kalabalık oldukları bir alan var: Eskrim ve tenis gibi bireysel sporlar. Klasik açıklamaya göre bunun sebebi, az olmanın getirdiği artılar. Solakların oranı yaklaşık 10’da bir olduğu için sağ elini kullanan sporcuların kendilerine aşina olmaması avantaj sağlıyor. Ama hikaye bundan ibaret olmayabilir.
İtalya’nın Trento Üniversitesi’nden eskrim hayranı Tim Simon, solakların bu branşlarda rakibe ters gelmenin ötesinde bir avantaja sahip olabileceğini düşünüyordu. Meslektaşlarıyla yaptığı araştırmanın sonucunu bu hafta Royal Society Open Science dergisinde açıkladı. Araştırmaya bakılırsa bazı solaklar gerçekten de doğuştan avantajlı.
Dr. Simon iddiasını test etmek için şöyle bir mantık izledi: Solakların avantajı rakiplerine ters gelmekten ibaretse en üst seviye sporcular bu tersliğe aşina olacağı için kimin hangi elini kullandığı ciddi fark yaratmamalıydı. Buna karşılık solaklık doğuştan gelen bazı faktörler sebebiyle avantajlıysa aradaki farkın artması gerekirdi. Bu düşünceden hareketle badminton, masa tenisi, tenis ve üç ayrı eskrim disiplininde dünyanın en iyi sporcularının on yıldan uzun süredir sergilediği performansları analiz etti.
Eskrimdeki flöre ve epe disiplinleri ile masa tenisinde seviye yükseldikçe solakların sayısının gerçekten arttığını tespit etti. Örneğin epe ve flöre disiplinlerindeki en iyi 200 erkek eskrimcinin sırasıyla yüzde 18 ve yüzde 23’ü solakken en iyi 100’er sporcu dikkate alınınca oranlar sırasıyla yüzde 28 ve yüzde 31’e çıkıyordu. Ama diğer üç branşta böyle bir farka rastlanmadı.
Dr. Simon farkın flöre ve epe disiplinlerinin küçük ve hızlı hamlelere dayalı olmasından kaynaklanabileceğini düşünüyor. Aslında masa tenisi de benzer bir el becerisi gerektiriyor. Buna karşılık eskrimin kılıç disiplininde tenis ve badmintona benzer büyük kesme hareketleri daha fazla. Dr. Simon’a göre solakların bahsettiğimiz ilk üç branşta üstünken diğerlerinde böyle bir üstünlük görülmemesinin nedeni bu olabilir.
Bunun da bir nedeni olmalı. Dr. Simon solakların sağ elini kullananlara kıyasla beyinlerinin sağ yarım küresini daha fazla kullanmasına işaret ediyor. Sağ beyin görsel, mekansal ve zamansal girdileri işleme ve motor tepkiler üretme konusunda sol beyinden daha önemli. Bunun getirdiği avantaj muhtemelen çok küçük ama yenilgi ile zafer arasındaki farkın saliselere bağlı olduğu üst düzey spor dünyasında hayati önem taşıyor. İtalyancada solaklar için aynı zamanda “şeytani, kötücül” anlamına gelen “sinistro” sözcüğü kullanılır. Ama kılıcı daha iyi kullanmalarının kötülükle ilgisi yok. Sadece sinir bağlantıları daha iyi. •
