Avrupa Birliği’nden skandal adım! Türkiye, Afrika ülkeleri arasına alındı.
Türkiye’ye aday ülke gibi davranmaktan uzaklaşan AB, sınırları zorlayan bir adım daha attı. Komşuluk ve Genişleme Müzakereleri Genel Müdürlüğü’nde yeni bir organizasyona giden AB Komisyonu, Türkiye’yi Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinin yer aldığı birime kaydırdı.
Türkiye, Avrupa Birliği Komisyonu’nun ‘Komşuluk ve Genişleme Müzakereleri Genel Direktörlüğü’ (NEAR) bölümünde Ortadoğu ve Kuzey Afrika birimine kaydırıldı.
Komşuluk ve Genişleme Müzakereleri Genel Direktörlüğü’nde (NEAR) yeni bir yapılanmaya giden Komisyon artık Türkiye’nin de yer aldığı birime ‘Güney Komşuları ve Türkiye’ adını verdi.
“Politikalarda veya fonlarda bir değişiklik olmayacak”
Genişleme ve Komşuluk Komiserliği’nde görevli ve Euronews Türkçe’ye konuşan bir kaynak bu değişikliğe ilişkin kararın mayıs ayında alındığını ancak uygulamaya yeni geçildiğini belirtti.
İsminin açıklanmasını istemeyen kaynak, Türkiye’nin farklı bir birime kaydırılmasıyla ilgili
şunları söyledi:
“Bu hiçbir şeyi değiştirmeyecek. Türkiye ile ilgili politikalarda hiçbir değişiklik olmayacak. Ne verilen fonlarda ne de ilişkilerde bir fark yaratmayacak. Bu şekilde düzenlenmesi uygun görüldü, hepsi bu.”
Bu değişimde üye ülkelerin rolü bulunmadığını da ekleyen komisyon kaynağı, bunun komiserin inisiyatifinde olan ve tamamen komiserlik içerisinde yapılan bir yenilenme olduğunu dile getirdi.
“AB’nin iç işi, izahat gerektirmiyor”
AB’nin dışişleri birimi olan EEAS’den Euronews Türkçe’ye konuşan bir başka kaynak da “Bu tür iç yapılanmaların tamamen AB’nin kendisini ilgilendiren şeyler olduğunu ve dışarıya karşı herhangi bir açıklama veya izahat gerektirmediğini” kaydetti.
AB antlaşmasında coğrafi olarak Avrupa’da yer almayan ülkelerin AB üyesi olamayacakları
kuralı bulunuyor.
Bu durumun ileride Türkiye’nin aleyhine bir zemin yaratıp yaratamayacağını sorduğumuzda ise “Bu zorlama bir senaryo olur. Kesinlikle söz konusu bile olamaz” yanıtı verildi.
Açılan yeni birim ve alt masaları şöyle:
B – Komşuluk Güney ve Türkiye Birimi
B.1 Ortadoğu
B.2 Güney Bölgesel Komşuluk İşbirliği ve Ekonomik Yatırım Planı
B.3 Kuzey Afrika
B.4 Türkiye
Özellikle 2018’den sonra, Türkiye’nin üyelik müzakeresi yürüten bir aday ülke olduğu gerçeğini gölgelemeye ve “çok önemli ortak ve komşu” algısını yerleştirmeye çalışan Avrupa Birliği, bu doğrultuda sınırları zorlayan bir adım attı. AB Komisyonu, Komşuluk ve Genişleme Müzakereleri Genel Müdürlüğü’nde yeni bir organizasyona gitti. Türkiye, yeni organizasyon şemasında Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinin yer aldığı birime kaydırıldı. Yeni birimin adı da ‘Güney Komşuları ve Türkiye’ oldu. Uzun süredir erozyona uğratılmaya çalışılan genişleme bağlantısı bu hamleyle daha da güçsüzleştirildi.
Üyelik müzakerelerinin yürütülmesi konusunda Türkiye’nin ana muhatabı konumunda olan AB Komisyonu, başlangıçta aday ülkeler arasında ayrıma izin vermeyen bir yaklaşıma sahipti.
O KARAR ETKİLİ
Organizasyon da bu anlayışa paraleldi. Ancak AB ülkelerinin Batı Balkanları ayrıcalıklı
konuma sokma eğilimleri Komisyon’daki yaklaşıma da yansıdı. Türkiye, ilgili genel müdürlüğün 2019’daki organizasyon şemasında Batı Balkanlar’dan ayrı tutulsa da ‘Strateji ve Türkiye’ biriminde yer almış, ‘Güney Komşuları’ birimine kaydırılmamıştı. Yeni oluşturulan ‘Güney Komşuları ve Türkiye’ bölümü; Cezayir, Mısır, İsrail, Ürdün, Lübnan, Libya, Fas, Suriye, Tunus ve Filistin’i de kapsıyor. Gerek son dönemde artan söylemlerde gerekse AB Komisyonu’nun son adımında Türkiye’yle ilişkileri farklı bir kalıba oturtma çabasının ardındaki en önemli etkenlerden biri, Haziran 2018’de alınan ve “AB Konseyi, Türkiye’nin AB’den daha da uzaklaştığını not eder” ifadesinin yer aldığı karar. AB dışişleri bakanları tarafından alınan ve liderlerin de destek verdikleri kararda, “Türkiye’nin katılım müzakereleri efektif olarak durma noktasına geldi. Mevcut koşullar altında başka başlıkların açılması ya da kapanması düşünülemez” denilmişti.
ANKARA RAHATSIZ
Genişleme sürecinde aday ülkeler arasında ayrıma gidilmesine karşı çıkan Ankara, yaşanan son gelişmeden oldukça rahatsız. AB Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Oliver Varhelyi’nin uzunca bir süredir bu yönde bir adım hazırlığı içinde olduğu biliniyordu. Türkiye ise başından itibaren böyle bir adımın olumsuz sonuçlar doğuracağı uyarısında ve kararın gözden geçirilmesinin yerinde olacağı telkininde bulunuyordu. AB Komisyonu nezdindeki telkinler ve sert çıkışlar belli bir fren etkisi yaratsa da sonucu değiştirmedi. Konu son olarak Varhelyi’nin 6-7 Eylül’de yaptığı Türkiye ziyaretinde de gündeme geldi.haberler BEKLENENİ VERMEDİ
BİR önceki ‘Genişleme Komiseri’ Avusturyalı Johannes Hahn ile görevinin son döneminde köprüleri atan Türkiye, Macar Oliver Varhelyi ile olumlu bir çizgi yakalama beklentisi içindeydi. Gelinen aşamada bu beklentinin karşılandığını söylemek zor. İlişkileri özellikle göç sorununa indirgeme çabasına çoğu AB yetkilisinde olduğu gibi Varhelyi’de de rastlanıyor. Türkiye konusunda konumunu ve Komiser ağırlığını kullanmadığı, sürece sahip çıkmadığı da sıkça işitilen yorumlar arasında yer alıyor. Türkiye’ye ilk resmi ziyaretini göreve gelmesinin üzerinden neredeyse iki yıl geçtikten sonra yapması da Varhelyi’nin yaklaşımın özeti niteliğinde. (Eurunews-Hürriyet)
