Rusya’nın Ukrayna işgali, Avrupa’da, özellikle de Baltık ülkelerindeki Sovyet döneminden kalma anıtların ve heykellerin yıkılmasıyla protesto ediliyor.
Çoğu kişinin geçmişteki baskının sembolü olarak gördüğü anıtlar, “gecikmiş bir temizlik” düşüncesiyle ortadan kaldırılıyor.
Baltık ülkesi Letonya’nın başkenti Riga’da, Sovyet ordusunun 1944 yılında ülkeyi ele geçirmesinin anısına bir parkta bulunan dikilitaş geçen hafta yıkıldı.
Üç dev Sovyet yıldızıyla süslü beş kulenin birleşiminden oluşan 80 metre yüksekliğindeki anıt omuzlarına ulusal bayraklarını saran Letonyalıların alkış ve sevinç çığlıkları eşliğinde devrildi.
Zafer Parkı’nda yer alan anıtın bir kısmı bulunduğu heykel adacığını çevreleyen gölete düştü.
Bundan birkaç gün önce de Estonya’da, üzerinde komünist kızıl yıldız bulunan bir Sovyet tankı replikası vinçlerle kaldırılarak bir müzeye götürüldü.
İkinci Dünya Savaşı sırasında “Estonya’yı Nazi Almanyası’ndan kurtaran Sovyet askerlerinin” anısına dikilen anıtın üzerinde kırmızı Sovyet yıldızı taşıyan bir T-34 tankı replikası yer alıyor.
Bu, ülkedeki kaldırılmasına karar verilen 400 civarındaki tank, anıt ya da sembolden biri.
Polonya, Litvanya ve Çekya’da da Kızıl Ordu’ya ait anıtlar, aylardır yıkılıyor. Çoğu kişinin geçmişteki baskının sembolü olarak gördüğü anıtlar, “gecikmiş bir temizlik” düşüncesiyle ortadan kaldırılıyor.
Rusya’nın Ukrayna’ya açtığı savaş, otuz yılı aşkın bir süre önce Moskova’dan egemenliklerini alan ülkelerde kalan son Sovyet anıtlarını yıkmak için bir itici güç oluşturdu.
Bu ülkeler artık NATO ve Avrupa Birliği üyesi. Keza işgal altındaki Ukrayna’nın sıkı destekçileri.
Komünist dönem sona erdiğinde Letonya, Litvanya ve Estonya, Sovyetler Birliği’nden bağımsızlıklarını kazandı.
Polonya ve komşuları, Moskova merkezli komünizmi reddetti.
Bu ülkeler ayrıca cadde ve sokakların isimlerini değiştirmeye ve SSCB’nin kurucusu Vladimir Lenin ile diğer komünist liderlerin heykelleri dahil, “en nefret edilen sembolleri” tasfiye etmeye başladı.
Kalıntıların birçoğu artık müzelerde kendilerine yer bulabiliyor.
Varşova’da yetkililer 1989 yılında, 1917 Bolşevik Devriminden sonra Sovyet gizli polisini örgütleyen Polonyalı aristokrat Felix Dzerzhinsky’nin anıtını ortadan kaldırmıştı.
Zira Dzerzhinsky’nin yönetimindeki, (eski adı Çeka) KGB, terör dalgasından sorumluydu.
Salı günü 91 yaşında Moskova’da bir hastanede hayatını kaybeden son Sovyet lideri Mihail Gorbaçov’un reformlarını bu tür değişiklikler takip etmişti.
