“BATI’NIN ÇİFTE STANDARTI DÜNYAYI BATI’DAN KOPARIYOR”
Fransa Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IRIS) Başkan yardımcısı Prof. Didier Billion Batılı ülkeleri çifte standartla suçluyor.
Fransa Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IRIS) Başkan yardımcısı Prof. Didier Billion, Gazze’de yaşanan olayların tam bir katliam olduğunu ve uluslararası toplumun bu gidişe dur demesi gerektiğini söylerken “Batı’nın çifte standardı dünyayı Batı’dan koparıyor” ifadelerini kullandı.
Gazze’de yaşananların giderek 1945’teki Shoah ve Holokost’a dönüşmeye başladığını dile getiren Billion, “derhal ateşkes ilan edilmesi gerektiğini” belirtti.
Christophe Ventura ile birlikte, “Batılılaşmadan Uzaklaşma: Dünya Düzenin Yeniden Düşünmek” adlı kitap yazan Billion, savaşlar da dahil dünyadaki son jeopolitik gelişmeleri inceleyerek, küresel boyutta yeni bir “kutupsuzlaşma” dalgasına dikkat çekiyor.
Güney ülkelerinin artık “değerlerini işine geldiğinde koruyan” Batı’yı izlemek istemediğini, en son Ukrayna ve Gazze’de yaşanan savaşlara karşı alınan tutumun bunu açıkça sergilediğini dile getiriyor. Bazı uzmanların bu yeni dünya düzenine “çok kutupluluk” adını verdiğini ancak Ventura ile buna karşı çıkarak, bu dönemi “kutupsuzluk dönemi” olarak adlandırdıklarını vurguluyor.
Didier Billion, IRIS’in Paris’teki merkezinde VOA Türkçe’ye “Ukrayna ve Gazze’deki savaşların da hızlandırdığı yeni dünya düzenine giriş” sürecini değerlendirdi.
VOA Türkçe: “Kitabınızın adı Batılılaşmaktan uzaklaşma”. Bu başlıkla neyi kastediyorsunuz? Batı’dan uzaklaşan kim?
Didier Billion: Batıdan, batılılaşmadan uzaklaşma son yıllarda ortaya çıkan bir eğilim. Yeni bir durum, güney ülkeleri kendi bağımsızlıklarını ilan etmeye, Batılı güçlere karşı pozisyon almaya başladı. Kitapta Christian Ventura ile birlikte bunu açıklamaya çalıştık. 1950 sonları ve 60’larda sömürgelerden uzaklaşma (décolonisation) dönemi vardı. Ancak sömürge devletlerden uzaklaşma, taraflar arasındaki bağımlılık ilişkisini tümüyle bitirmedi. Şimdi yeni bir dalga oluştuğunu tespit ediyoruz kitabımızda, güney ülkeleri (BRIC) politik olarak uzun süredir zaten bağımsızlar şimdi ekonomi ve batılı değerler açısından da uzaklaşmak istiyorlar. Özellikle Batılılar’ın “çifte standart, iki vitesli ahlak” diye tanımlayabileceğimiz bir tavır içinde olduğunu görüyorlar. Özellikle Ukrayna ve Gazze’deki trajik durum karşısında Batılı devletlerin takındığı çifte standart tavrını görüyorlar, çift vitesli ahlaki yaklaşımlarını, daha da açık ifade edersek, güney ülkeleri; batılı güçlerin kendi değerlerini, yalnızca çıkarlarına uygun olduğu zaman savunduğunu, çıkarları olmadığında kendi haline bıraktıklarını görüyor.
Yeni jeopolitik kırılma: “The West versus the rest”
VOA Türkçe: Biraz daha net isimlendirebilir miyiz? Batılı devletler kim, güney ülkeleri kim?
Didier Billion: Batı elbette coğrafi bir terim. Ama politik olarak bu terimi tanımlamak lazım. Avrupa, Amerika, Kanada, ama elbette Japonya, Yeni Zelenda, Avustralya, Güney Kore ve özel bir durumu olan Tayvan’ı da ekleyebiliriz. Burada aynı yönde hareket eden politik olarak yakın ülkeler bloğu var. Ama diğer tarafta da İngilizce olarak söylersek “The West versus the rest !” Yani Batı, dünyanın geri kalanına karşı, Ortadoğu, Sahara Afrikası, Latin Amerika ve hatta Asya’daki herkese karşı.
VOA Türkçe: Dünya düzeninin çok büyük gürültülerle değiştiği bir süreç yaşıyoruz. Nasıl analiz ediyorsunuz bu değişimi?
Didier Billion: Kitapta farklı sekanslardan söz ediyoruz. Önce İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, Soğuk Savaş dönemi vardı. İki kutuplu bir dünya, ABD-SSCB ve her birinin kendi müttefikleri. Ardından Berlin duvarının yıkılması, SSCB’nin dağılması ve “tek kutuplu” dünya, ABD’nin dünyanın geri kalanına hükmettiği bir 10 yıllık dönem. Bütün bunların bittiğini tespit ediyoruz kitapta. Afganistan savaşı ve 2003’te Irak’a yapılan tek taraflı saldırı, bu döneme son verdiğini düşünüyorum. Şimdi yaşadığımızı bazıları artık “çok kutuplu” dünyaya geçiş diye tanımlıyor. Ama biz buna daha çok bugün “apolaire” yani “kutupsuz dünya” adını veriyoruz. Belki çok uzun süremeyecek ama bugün kutupsuz bir dünya söz konusu. Yani gerçekte, bugün hiçbir kutup dünyanın diğer bölümüne kendi görüşlerini empoze etmeyi başaramıyor.
