TÜRKİYE’DE TARIMIN TABLOSU: ÇİFTÇİLER 700 MİLYAR LİRA BORÇLU
Türkiye’de tarımsal destekler; mazot, gübre, ilaç, tohum, yem gibi tarımsal girdi maliyetlerindeki artışın gerisinde kalıyor. Çiftçiler üretime devam etmek için borçlanmak zorunda kalıyor.
Son haftalarda Almanya, Fransa, Romanya, Hollanda, İtalya, İspanya ve Yunanistan gibi pek çok Avrupa ülkesi çiftçilerin protesto gösterilerine sahne oluyor. Polonya ve diğer doğu Avrupa ülkelerinde de benzer bir dalgalanma görülmekle birlikte, bunlar büyük ölçüde ucuz Ukrayna tahılının Avrupa Birliği’ne ithal edilmesine karşı çıkıyor.
Çiftçiler, genel olarak ise artan maliyetlere ve sektördeki vergi indirimleri ile desteklerin azaltılmasına tepkili. Tarım ürünlerine daha fazla ödeme ve daha az bürokrasi talep ediyorlar.
Türkiye’de de çiftçiler yüksek maliyetler karşısında teşviklerin yetersizliği konusunda uzun süredir şikayetlerini dile getiriyor.
Peki Türkiye’de çiftçiler açısından nasıl bir tablo söz konusu?
DW Türkçe’ye konuşan Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez, “Avrupa’daki çiftçi eylemlerinin temel gerekçelerinden biri de mazota verilen desteğin azaltılması planı idi. Türkiye’de zaten mazota verilen vergi desteği yok” diyor.
Girdi maliyetleri yükseliyor
Türkiye’de mazot, gübre, ilaç, tohum, yem gibi tarımsal girdilerin fiyatları dövizdeki artışa bağlı olarak sürekli yükseliyor. Tarımsal destekler ise girdi maliyetlerindeki artışın gerisinde kalıyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliğine (TZOB) göre son bir yılda gübre fiyatlarında çeşidine göre yüzde 16 ila yüzde 25 arasında artış yaşanırken, fiyatlar süt yeminde yüzde 43,3, besi yeminde yüzde 41 arttı. Son bir yılda elektrik fiyatları yüzde 2,11, ilaç fiyatları yüzde 16,7 yükseldi. Mazot fiyatı ise Ocak ayında yüzde 12,2, son bir yılda yüzde 78,6 arttı.
Çiftçiler için en önemli girdilerden olan mazot, toprak hazırlığından, ekim, gübreleme, ilaçlama ve hasada kadar üretimin her aşamasında kullanılıyor.
Mazottan KDV ve ÖTV alınıyor
TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar “Üreticilerimiz artan mazot fiyatları karşısında bahar aylarında kullanması gereken mazotu nasıl alacağını bugünden düşünür hale geldi. Tarım ve çiftçilerimiz için mazot zorunlu bir üretim aracıdır, tüketim maddesi değildir. Bu nedenle özel tüketim olarak düşünülmemeli ve vergi de konulmamalıdır” diyor.
Baki Remzi Suiçmez de mazottan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi (KDV) alındığına dikkat çekerek “Üretimde bulunan çiftçi için, traktörü için, biçerdöveri için ÖTV’nin mutlaka kaldırılmasını, KDV’nin azaltılmasını biz yıllardır talep ediyoruz ama maalesef bu konuda herhangi bir düzenleme yok” diyor.
Yem maliyetlerinin de dışa bağımlılığın etkisiyle oldukça yüksek olduğunu söyleyen Suiçmez, yem bitkilerine yönelik mazot ve gübre desteklerinde de iyileştirme talep ettiklerini ifade ediyor.


