20 HAZİRAN DÜNYA MÜLTECİLER GÜNÜ
Dünya Mülteciler Günü: BM mültecilerin sayısının 120 milyona ulaştığını açıkladı.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 4 Aralık 2000 tarihinde alınan karar gereği her yıl 20 Haziran’da kutlanan Dünya Mülteciler Günü, mültecilerin haklarını korumak ve bu konuda kamuoyunda farkındalık oluşturmayı hedeflemektedir.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), dünya genelinde mülteci sayısının Nisan ayı sonunda 120 milyona ulaştığını açıkladı. Açıklama Dünya Mülteciler Günü’nden bir hafta önce yapıldı. BM, 1951 Mülteci Sözleşmesi’nin 50. yılı olan 2001’den bu yana her yıl 20 Haziran’ı, dünyanın dört yanındaki mültecileri onurlandırmak için Dünya Mülteciler Günü olarak kutluyor.
UNHCR’ın yeni verileri, savaş ve şiddetin küresel ölçekte tırmanması ve doğal afetlerin artmasıyla birlikte, ülkelerinden kaçan ya da kaçmak zorunda kalan insanların 2023 yılı sonunda 117,3 milyonu bulduğunu gösteriyor.
Kuruluş, bu yılın ilk 4 ayında zorla yerinden edilme rakamlarının da eklenmesiyle bu sayının 120 milyona ulaştığını tahmin ediyor.
Bu rakam 2022 yılı sonuna kıyasla yüzde 8’lik bir artış anlamına geliyor ve 8,8 milyon kişinin eklenmesiyle kuruluşun kayıt tutmaya başlamasından bu yana en yüksek orana ulaştı.
Zorla yerinden edilenlerin yaklaşık yüzde 40’ını çocuklar oluşturuyor.
Her 69 kişiden biri ya da tüm dünya nüfusunun yüzde 1,5’i şu anda zorla yerinden edilmiş durumda. On yıl önce yerinden edilenlerin toplam nüfusa oranı her 125 kişiden 1’iydi. Yani on yılda neredeyse iki kat bir artış söz konusu.
Bu rakam her dakika en az 20 kişinin çatışma, “zulüm ya da terörden kaçmak için her şeyini geride bırakmak zorunda kaldığı” anlamına geliyor.
BM Mülteciler Yüksek Komiseri Filippo Grandi, “Bu çarpıcı ve artan rakamların ardında sayısız insan trajedisi yatıyor” dedi ve uluslararası toplumu zorla yerinden edilmenin temel nedenleriyle mücadele etmek üzere acilen harekete geçmeye çağırdı.
MÜLTECi, GÖÇMEN, SIĞINMACI ARASINDAKI FARKLAR NELER?
Mülteci, savaş, zulüm veya doğal afet nedeniyle ülkesini terk etmek zorunda kalan kişidir.
BBC, sığınma talebinde bulunmak için yasal süreci henüz tamamlamamış olan hareket halindeki tüm insanları ifade etmek için göçmen terimini kullanıyor.
Bu gruba, savaştan zarar görmüş ülkelerden kaçan ve mülteci statüsü verilmesi muhtemel kişilerin yanı sıra, iş ve daha iyi bir yaşam arayışında olan ve hükümetlerin ekonomik göçmen olduklarına hükmetmesi muhtemel kişiler de dahil.
Mültecileri tanımlamak için göçmen kelimesinin kullanılmasını yanlış bulanlar da var. Zira bu kelime, bireylerin tehlikeden kaçmak zorunda kalmaktan ziyade başka bir yere gitmeyi seçtiklerini çağrıştırıyor.
Mülteciler güvenli bir ülkeye ulaştıklarında mülteci olarak kalabilirler ya da o ülkede kalmak için izin istemek üzere sığınma talebinde bulunabilirler. Bunu yaptıklarında sığınmacı konumunda olurlar.
MÜLTECİ HAKLARI:
- Dünya Savaşını müteakiben yaşanan siyasi gelişmeler sonrası küresel düzeyde silahlı çatışmaların yaygınlaşması, sosyal ve ekonomik açıdan büyük bir yıkıma sebep olmuştur. Çatışma bölgelerinden güvenli bölgelere doğru gerçekleşen insan hareketi büyük göç dalgaları oluşturmuştur. Yaşanan bu gelişmeler üzerine Birleşmiş Milletler harekete geçerek mültecilerin korunmasıyla ilgili çalışmalara başlamış ve 28 Temmuz 1951 yılında “Mültecilerin Hukuki Statüsüne Dair Cenevre Sözleşmesi” kabul edilmiştir. Mültecilerin Hukuki Statüsüne Dair Cenevre Sözleşmesine göre mülteci; ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşünceleri yüzünden, zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından yararlanamayan, ya da söz konusu korku nedeniyle, yararlanmak istemeyen yahut tabiiyeti yoksa ve bu tür olaylar sonucu önceden yaşadığı ikamet ülkesinin dışında bulunan, oraya dönemeyen veya söz konusu korku nedeniyle dönmek istemeyen kişi olarak tanımlanmaktadır.


