KORE’DEKİ GREV HER ANLAMDA TARİHİ
Güney Kore’de teknoloji tekeli Samsung’da binlerce çalışanın süresiz grevi devam ediyor. Grev şirketin kuruluşundan bu yana ilk kez olmasının yanı sıra sendikalara bakış açışını değiştirebileceği için tarihi önemde.
Dünyanın en büyük mikroçip üreticilerinden Güney Kore merkezli teknoloji tekeli Samsung’da ilan edilen süresiz grev devam ediyor. Her geçen gün yeni işçilerin katıldığı grev, şirket tarihinde bir ilk olması sebebiyle tarihi önemde. Öte yandan devasa grev, ekonominin sermaye kontrolünde olduğu ülkede sendikalara yönelik bakış açısını değiştirebilir.
Güney Kore’de Samsung Electronics’in sendikalı işçileri, şirketle aylarca süren görüşmelerin ardından ücret artışı ve diğer sosyal haklar talebiyle pazartesi günü grev başlattı. Ulusal Samsung Electronics Sendikası (NSEU), yönetimin müzakereye yanaşmadığını belirterek çarşamba günü grevin “süresiz” hale getirildiği duyurdu.
DİRENİŞ BÜYÜYECEK
Grevin süresiz hale getirilmesinin ardından perşembe ve cuma günleri şirketin başkent Seul’un güneyindeki Pyeongtaek’te bulunan tesisinin önünde düzenlenen protesto gösterilerine yüzlerce çalışan katıldı.
Bu sayı, pazartesi günü Hwaesong’daki ana tesisin önünde düzenlenen mitinge göre küçük çaplı kalsa da sendika liderleri Bloomberg News’e yaptıkları açıklamada şirket üzerindeki baskıyı artırmak için küçük ama stratejik açıdan önemli bir tesisi hedef aldıklarını söyledi. NSEU Genel Sekreter Yardımcısı Lee Hyun-kuk, söz konusu üst düzey çip üretim tesislerinin hedef alınmasının, grevin büyümesi için en etkili yöntem olduğunu kaydetti.
ŞÇİLERİN TALEPLERİ
NSEU, yüzde 5,6’lık bir ücret artışı ve grev sırasında kaybedilen ücretler için tazminat talep ediyor. Ayrıca Güney Kore’de işçilerin gelirlerinin önemli bir kısmını oluşuran ikramiyelerin şeffaf olması da talepler arasında. Öte yandan 2019’da kurulan sendika, üyeleri için kuruluşunun yıldönümlerinde bir günlük ücretli izin verilmesini istiyor.
NSEU, grevin 6 bin 540 işçi ile başladığını açıklamıştı. Samsung Electronics’in dünya çapında yaklaşık 268 bine yakın çalışanı olduğu tahmin ediliyor. 30 bin 657 üyeli NSEU ise Samsung Electronics’teki en büyük sendika konumunda. Bu rakam 124 bin 804 kişinin çalıştığı şirketteki toplam işgücünün yaklaşık dörtte birini oluşturuyor. Talepleri karşılanana kadar grevi sürdüreceğini açıklayan sendika, diğer işçilere de greve katılmaları çağrısı yaptı.
Samsung Electronics, ülkenin ekonomisini domine eden “chaebol” olarak bilinen aile holdinglerinin en büyüğü Samsung’un amiral gemisi olarak görülüyor. Söz konusu grev, şirketin 1969’daki kuruluşundan bu yana ilk resmi grev olarak tarihi bir önem taşıyor.
TARİHİ GREV
Greve tarihi nitelik katan bir diğer durum ise şirketin on yıllardır sürdürdüğü “sendika baskılama” politikası. 2020 yılında, şirketin o zamanki başkan yardımcısı olan Lee Jae-yong, çalışanların sendika kurma girişimlerini bastırmayı bırakacağını söylemişti.
MÜCADELEYE GÜÇ KATACAK
Oslo Üniversitesi’nde Kore çalışmaları yapan Prof. Vladimir Tikhonov, AFP’ye verdiği demeçte “Samsung, sendikalaşma ve grevin düşünülebileceği en zor yer” ifadelerini kullandı. Tikhonov’a göre “Samsung işçileri bu girişimlerinde başarılı olurlarsa, bu Güney Kore’deki tüm emek mücadelesine güç katacak.”
Öte yandan sendikal faaliyetler Güney Kore’de genel olarak sıcak bakılan bir durum değil. 1960’ların başından 1980’e kadarki süreçte ordu destekli diktatörlük döneminde işçi oluşumları “Kuzey Kore sempatizanı” olarak gösterildi. Bu durum, oldukça yaşlı bir nüfusa sahip ülkede halkın sendikalara bakış açısında hala etkili. Öyle ki Hankook Araştırma Şirketi’nin 2022’deki bir çalışmasına göre halkın yüzde 45’i, sendikal faaliyetlere olumsuz bakıyor. Kore Üniversitesi İşçi Çalışmaları Enstitüsü’nden Prof. Kim Sung-hee’ye göre Samsung’daki gibi grevlerde sendika üyesi işçiler genellikle “iyi maaşlar almalarına rağmen açgözlü kişiler” olarak görülüyor.
