AKLIMA TAKILANLAR 1
Lefke deyince herkesin söyleyecek çok sözü var. Lefke’yi tanımlayan herkes eskiden “cennet” , “doğası bozulmayan ender yerlerden biri”, “üretimin beşiği”, “yeşil lefke” gibi tanımlar kullanırdı. Hatta bir dönem Turizm bakanlığı yanlış hatırlamıyorsam Lefke’yi “Meyve cenneti” olarak tanımlamıştı. O dönemde tanımlama biraz tuhaf gelmişti itiraf etmeliyim. Sonra bu kadar zengin üretim ağına sahip bir bölge olduğumuzu düşününce biraz daha sempatik geldi bu tabir.
Evet Lefke ve Köyleri narenciye, çilek badadez, tropikal meyveler, banana vb ürünlerin en çok üretildiği bölge. (yani günümüze kadar öyleydi. Peki ne oldu bir bakmak lazım diye düşündüm. Merkezi Hükümetlerin uygulamaları, gerekli teşvik ve politikaların üretilmemesi üreticinin üretimden kopmasına ve eskiden üretici olarak hayatını sürdüren kişilerin üretimden vazgeçmesine sebep olmuştur. Ben küçükken sabahları kalkıp amcamın bahçesindeki çilekleri toplamaya yardım etmek, kolokasların ayıklanmasına yardım etmek yeğenlerimle birlikte paylaştığımız en eğlenceli anlardı belki de hafızamızda kalan. Büyükler çilekleri toplardı biz küçüklerde bahçeden kutuları toplar jelatinleme işlemlerini yapardık. Tarlada 9 ay kalan kolokaslar bizim zamanımızda bel ile sökülür imece usulü temizlenerek satışa hazırlanırdı. Her mevsimde ayrı bir ürünün hasadı vardı kısacası.
Üretilen ürünlerin pazarda hak ettiği değeri bulamaması, tüccar veya aracıların maliyetlerinin yüksek olmasından dolayı tüketicinin ürüne erişiminde yaşanan enflasyonlar, üretim politikalarının olmayışı, yabancı pazara açılamayan ürünler ve dalında kalan veya tarlada kalan ürünlerden dolayı zarar eden üretici maalesef artık üretmekten vaz geçmiş durumda.
Peki Üretimden vaz geçen üretici ne oldu? Hayatını idame ettirmek için ya “Kamu Personeli” oldu yada yurt dışına göç ederek hayatını kurtarmaya çalıştı uzun yıllar boyunca. Ekilemeyen bahçeler ise ya üretimden kopmayan insanlar tarafından işlenmeye devam etti ya da atıl olarak kaldı yıllarca.
Peki günümüzde ne yaşıyoruz? Üretimden vaz geçirilmeye Bölgenin yıllarca bakir kalmasının ardından bir anda ülkeye gelen yabancı sermaye ile (bir şekilde kara para aklandığı iddiaları ortada dolaşırken) yeni bir gelişim planı atıldı önümüze. Önce İskelede başlayan bu oluşum son dönemlerde de bölgemize ulaştı. Özellikle Gaziveren köyünde ve LAÜ çevresinde başlayan yatırımlar bir şekilde artık tüm bölgeye yayılmış durumda. İmar palanı ile belirlenen gelişim planı dışında yürürlükte olan Fasıl 96 ‘ya uygun şekilde yükselen binalar bölgede artık tarım alanlarını ciddi anlamda tehdit eder durumdadır. Son olarak bölgede “Tarımsal Nitelikli” arazilerin statüsünün değiştirilerek “Sanayi Nitelikli” arazi statüsü kazandırılarak betonlaşmanın önünün açılmaya çalışmaları bir yandan sürerken, diğer yandan da buna karşı direnç gösterilmektedir. Tarımsal nitelikli bir arazi içerisine kurulmaya çalışılan “Mobil Beton” santrali ile birlikte bölgede “yatırımı” devam eden yapım şirketlerinin daha uygun maliyetlere beton üretimi sağlaması amaçlanırken bizleri hangi tehlikelerin beklediğini tartışmamız gerekiyor.
Gün geçtikçe yaklaşık 3 yıldır tüm süreçleri tamamlanan “İmar Planının yürürlüğe girmemesi ile birlikte kaybedilen tarımsal nitelikli arazilerin birini daha kaybediyoruz. Bu sefer statüsü “sanayi” nitelikli olarak değişecek. Peki Cengizköy-Çamlıköy yolu üzerinde yer alan ve etrafında zeytin ağaçları, narenciye, ceviz ve muz ağaçları bulunan bu alanın statüsünün değişmesi ile birlikte kurulacak olan teshisin çevreye yayacağı kirlilik göz önünde bulunduruluyor mu? Bu alanın statüsünün değişmesi ile birlikte ayni alan içerisine farklı kirli sanayi yatırımlarının yapılabilmesinin önünün açılacağının farkında mıyız? Tam Lefke’nin girişi olarak nitelendirilebilecek bir alan içerisine böylesine kötü bir görüntünün yerleşmesini kimler hoş buluyor? Tam karsısında yine imara açılan ve binlerce Stg lik para harcayarak konut yapacak olan kişilere bu durumdan bahsedildi mi? Beton mikserlerinin yaratacağı sorunlar ile ilgili yol güvenliği konusu gündemde mi? En önemlisi köy halkının bu konuya karşı çıkısı da mı görmezden gelinecek?
Aklıma takıldı Başbakan Yardımcılığı, Turizm ve Çevre Bakanlığı’nın Türkiye’den ülkemize gelen uzmanlar ile birlikte hazırlamakta olduğu Turizm Master Planında yer alacak olan EKO-Agro Turizm Yerel Turizm planlamalarına bu yatırım ne kadar uygun olacak? Çevre Dairesi bu onayı verirken acaba bunu da göz önünde bulunduracak mı yoksa bunu da unuduruk, bugünü atlatalım yarına bakarık mantığı ile gökdelenleri dikmeye çevreyi katletmeye ve geleceği yok etmeye devam mı edeceyik? Sadece aklıma takılmıştı paylaşmak istedim…
Münevver Ebedi Çakmak
Uluslararası Hukuk ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Uzmanı


