FENTANİL: ABD’DE ON BİNLERCE KİŞİNİN ÖLÜMÜNE YOL AÇAN OPİOİD
ABD Başkanı Donald Trump, Meksika, Kanada ve Çin mallarına gümrük vergisi getirme kararını sadece ekonomik nedenlerle almadığını, “fentanil belasını” da sona erdirmek istediğini söyledi.
Fentanil, her yıl on binlerce Amerikalının ölümüne yol açan güçlü bir opioid.
Trump yönetimi, uyuşturucunun yapımında kullanılan kimyasalların Çin’den geldiğini, Meksikalı çetelerin uyuşturucuyu yasa dışı yollardan temin ettiğini ve Kanada’da fentanil laboratuvarları olduğunu belirtiyor.
Trump göreve başladığı gün yabancı uyuşturucu kartellerinin “yılda 250 bin veya 300 bin Amerikalıyı öldürdüğünü” söyledi. Beyaz Saray sözcüsü Karoline Leavitt de fentanil “on milyonlarca Amerikalıyı öldürdüğü” için gümrük vergilerinin gerekli olduğunu söyledi.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinden alınan son verilere göre, fentanil ve diğer uyuşturuculardan kaynaklanan aşırı doza bağlı ölümler, Haziran 2023’ten bu yana yüzde 21’den fazla düşerek, yaklaşık beş yıl sonra ilk kez yıllık 90.000 ölümün altına geriledi.
Aşağıdaki haberimiz ilk olarak, fentanil kullanımından ölümlerin rekor düzeye yükseldiği bir dönemin ardından 19 Eylül 2023’te yayımlandı.
ABD’de aşırı doz fentanil kullanımından yaşanan ölümler tarihi zirvesine ulaştı. Ülkede ilk kez bir yılda aşırı doz ilaç kullanımından hayatını kaybedenlerin sayısı 100 bine ulaştı.
Bu ölümlerin yüzde 66’sı fentanil yüzünden gerçekleşti.
Fentanil bir tür opioid.
Opioidler, vücutta morfin etkisi yapan ve genelde analjezik olarak kullanılan kimyasal maddeler olarak tanımlanıyor, bağımlılık yaratabiliyorlar.
Morfin ve kodein gibi reçeteli ilaçların yanı sıra, eroin de bir opioid.
Fentanil, aşırı ağrı durumunda doktor tarafından reçeteyle yazılabilen bir ilaç; ancak yasa dışı örgütler tarafından da üretip satılıyor.
Amerikan Uyuşturucuyla Mücadele Kurumu’na (DEA) göre Çin’den getirilen kimyasallar kullanılarak üretilen yasa dışı ilaçlar Meksika’dan ülke sınırlarına sokuluyor.
2010 yılında 40 binden daha az kişi aşırı doz ilaç kullanımından hayatını kaybetmişti; bu ölümlerin yüzde 10’undan azı fentanil kullanımı kaynaklıydı.
O zamanlar ölümlerin nedeni daha çok eroin ya da reçeteli opioid kullanımıydı.
California Los Angeles Üniversitesi (UCLA) tarafından bu hafta yayımlanan ve 2010-2021 yılları arasında aşırı doz yüzünden yaşanan ölümleri inceleyen bir araştırma ise vahim tabloyu ortaya koydu.
BBC muhabiri Nadine Yousif’in haberine göre veriler, fentanilin ABD’de aşırı doz ölümlerde etken bir madde olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar, yasa dışı üretilen fentanilin ABD’de “benzeri görülmemiş bir aşırı doz krizi yarattığını” aktarıyor.
Hawaii’den Alaska ve Rhode Island’a kadar ABD’nin bütün köşelerinde fentanil görüldüğü belirtilirken, bu madde yüzünden yaşanan ilk ölümlerin 2015 yılında gözlendiği ifade edildi.
Başka maddelerle beraber kullanılıyor
Araştırmada fentanil ile kokain ve metamfetamin gibi başka bir uyarıcı maddenin beraber kullanılmasından ötürü yaşanan ölümlerin de artış gösterdiği ortaya çıktı.
Kim Blake, 6 yıl önce 26 yaşındaki oğlu Sean’ı kazara gerçekleşen bir fentanil doz aşımı yüzünden kaybetti.
Kendisi de hekim olan Blake, oğlunun arada sırada kokain kullandığını, ancak toksikoloji raporunda sisteminde sadece fentanil görüldüğünü belirtti.
Blake, çok sayıda kişinin fentanili bir başka uyarıcı madde ile beraber kullandığını öğrendiğini ekledi.
