TRUMP’IN ÇİN’E YÖNELİK AĞIR BASKILARI DAHA YENİ BAŞLIYOR
Trump yönetimi, Çin ile ekonomik bağları daha agresif şekilde koparmaya hazırlanıyor. Yatırımlar ve teknoloji transferine kısıtlamalar getirilirken, Trump’ın göreve gelişiyle Çin’e ek gümrük vergileri de geldi. Ancak New York Times, Trump’ın Çin’e yönelik baskılarının henüz başında olduğunu yazdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e yönelik sert söylemleri genellikle gümrük vergileri üzerinde yoğunlaşıyor. Ancak göreve geldiğinden bu yana aldığı kararlara daha yakından bakıldığında, Başkan’ın Pekin’e yönelik, Amerika’nın kritik bir ticaret ortağından ayrılmasını hızlandırabilecek çok daha geniş bir ekonomik kısıtlamalar dizisi düşündüğü görülüyor.
Trump yönetimi şu ana kadar ABD ve Çin arasında akan yatırımlar üzerindeki kısıtlamaları genişletmeyi önerdi. Ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Çin yatırımlarına ve Çin’e teknoloji satışına daha fazla kısıtlama getirilmesi için bastırması muhtemel yetkililer atadı. Ve Trump, “açılış salvosu” olarak nitelendirdiği bir hamleyle Çin’den ithal edilen mallara %10 gümrük vergisi uygulamaya başladı.
Her iki partiden yetkililerin Amerika’nın Çin ile olan ekonomik ilişkilerini kademeli olarak azalttığı yılların ardından Trump’ın hamleleri, bağları daha agresif bir şekilde koparmaya hazır olduğunu gösteriyor.
Yale Hukuk Fakültesi Paul Tsai Çin Merkezi’nde kıdemli bir araştırmacı olan Samm Sacks, yönetimin Cuma günü yayınladığı yatırım memorandumunun “Çin ile ticari bağların tamamen çözülmesine yönelik bitmemiş görevi tamamlama çağrısı” olduğunu söyledi.
Sacks, “Şimdiye kadar pragmatistler ayrışmanın daha dar bir versiyonunu elde etmek için galip geldiler” dedi.
Sacks, bu açıklamaların Trump’ın Çin lideri Xi Jinping ile müzakereleri başlatması için bir “pazarlık aracı” olabileceğini söyledi ve ekledi: “Ancak bunun başarısızlığa uğraması ya da işe yaramaması halinde – ki büyük ihtimalle öyle olacak – ben bunu ayrıştırma işini bitirmek için bir plan olarak görüyorum”
ABD’nin ne kadar ileri gideceği konusunda asıl joker, Trump’ın kendisi gibi görünüyor. Başkan, kısmen Çin’in iki liderin 2020 başlarında imzaladığı bir anlaşmanın şartlarını yerine getirmemesi nedeniyle Xi ile potansiyel bir anlaşma yapmakla ilgileniyor. Mevcut ve eski danışmanları, Trump’ın Çin yatırımları gibi konularda daha şahin danışmanlarına kıyasla daha işlemsel bir bakış açısına sahip olduğunu ve bu durumun ABD’nin yararına olduğunu düşündüğü bir anlaşma karşılığında ekonomik bağların devam etmesiyle sonuçlanabileceğini söylüyor.
İki ülke arasındaki ticaret gerilimi daha da tırmanabilir
İlk döneminde Trump, Xi’nin Trump ile Kuzey Kore Devlet Başkanı Kim Jong Un arasında bir görüşme yapılmasına yardımcı olmasının ardından Çinli elektronik üreticisi ZTE’yi felç edecek bir plandan vazgeçti.
Trump’ın danışmanları, Başkan’ın Pekin üzerindeki baskıyı arttırmaya devam edebileceğini, çünkü bunu Çinli yetkilileri taviz vermeye zorlamanın bir yolu olarak görebileceğini söylüyor. Sonuç olarak önümüzdeki aylarda ticaret gerilimi artabilir.
İlk döneminde Çin’i gümrük vergileriyle vuran Trump, bu ay tüm Çin ithalatına %10 ek vergi getirdi. Buna gerekçe olarak da Pekin’in ABD’ye uyuşturucu akışını sınırlamak için yeterince çaba göstermemesini gösterdi. Çin de buna ABD ithalatına uyguladığı kendi gümrük vergileriyle cevap verdi. Ayrıca bazı kritik minerallerin ihracatını kısıtladı ve Google hakkında tekelcilik karşıtı bir soruşturma başlattı.
Başkan’ın göreve geldiği ilk gün imzaladığı bir ticaret memorandumu, danışmanlarını Çin’e karşı, Dünya Ticaret Örgütü’ne katılmadan önce ABD’nin Çin’e tanıdığı daimi normal ticari ilişkilerin iptal edilmesi gibi diğer önemli tedbirleri incelemeye yönlendirdi. Cuma günü de Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Temsilciliği, ABD gemi inşa endüstrisini Çin rekabetine karşı korumayı amaçlayan bir ticaret davasını ilerlettiğini açıkladı.
Trump’ın ekibi ayrıca, çipler ve çip üretim ekipmanlarına ilişkin düzenlemelerde algılanan boşlukları kapatmak da dahil olmak üzere ABD ihracat kontrollerini sıkılaştırmanın yollarını tartışıyor.
Konuyla ilgili bilgi sahibi kişiler, Trump yetkililerinin kısa bir süre önce Japonya ve Hollanda’daki mevkidaşlarıyla bir araya gelerek teknolojiyi Çin’den uzak tutmak için işbirliğini görüştüğünü ve Biden yönetiminin düzenli toplantılarına devam ettiğini söyledi.
