DÜNYA GAZETECİLERİ BULUŞTU: ORTAK SORUN OTORİTER YÖNETİMLER
Güney Kore’de 53 ülkeden 62 gazeteci buluştu: Ortak sorunlar otoriter yönetimler, sağ popülist liderler ve yapay zekanın etkileri.
Dünyanın dört bir yanından gazeteciler Nisan ayının ilk haftasında cumhurbaşkanını azletme sürecinde olan Güney Kore’de bir araya geldi. Düzenlenen konferansta konuşulan ortak sorunlardan biri pek çok ülkeyi sarmakta olan otoriter eğilimler ve sağ popülist yönetimler oldu.
1964 yılında kurulan ve bugün yaklaşık 12 bin aktif üyesi bulunan Kore Gazeteciler Derneği’nin (JAK) ev sahipliğinde Güney Kore’de düzenlenen Dünya Gazeteciler Konferansı’nın bu yılki ana teması yapay zekanın gazeteciliğe etkisi ve iklim krizi olarak belirlenmişti.
53 farklı ülkeden 62 gazetecinin katıldığı konferansta mesleğe yönelik eski ve yeni tehditler karşısında görüşler ve uygulamalar karşılıklı olarak paylaşılırken yapay zeka ile birlikte ortaya çıkan yeni teknolojilerin etkisi de masaya yatırıldı.
Gazeteciler yapılan oturumlarda “dezenformasyon” ve “sahte haberlerle” mücadele etme ile ilgili kendi tecrübelerini anlattı. İfade özgürlüğünün giderek daralması, dünyada sürekli artan belirsizlik ortamı, sağ popülist liderlerin politikaları ve otoriter yönetimler altında farklı ülkelerde devam eden halk gösterileri de önemli gündem maddeleri oldu.
Güney Kore Ulusal Meclis Başkanı Woo Won Shik açılış oturumunda yaptığı konuşmada, “Dezenformasyon ve sahte haberlerin kontrolsüzce yayılması hem gazeteciliği hem de dünya çapında demokrasileri tehlikeye atıyor” diyerek, gazetecilik ve demokrasinin birlikte gelişmesi gerektiğine vurgu yaptı.
Yapay zeka gazeteciliği bitirecek mi?
Peki konferans katılımcıları bugünlerde çok tartışılan yapay zekanın gazeteciliği bitireceğini düşünüyor mu?
Katılımcı gazetecilerin pek çoğuna göre dezavantajları ve farklı zorlukları olmasına rağmen yapay zekayı gazetecilikte kullanmak çağa uyum sağlamak için gerekli. Yapay zekanın gazetecilik mesleğinde insanın yerini alması ise en azından şimdilik mümkün değil.
“Business Insider Poland”dan Natalia Szewczak’a göre yapay zeka gazetecilere çok farklı şekillerde yardımcı olabilir ancak onların yerini alamaz. Szewczak bunu şöyle dile getirdi:
“Washington Post’tan Bob Woodward ve Carl Bernstein olmasaydı, hiç kimse ABD Başkanı Richard Nixon’ın istifasına yol açan skandal Watergate’i duymazdı. Yapay zekanın böyle bir soruşturmayı yürüttüğünü hayal edebilir miyiz? Cevap basit: Hayır. Çünkü gazeteciler gizli olanı aydınlatabilir. Yapay zeka bunu yapamaz.”
İkiz bebekleri erken doğduğunda zor zamanlar geçirdiğini, Polonya yasalarında prematüre doğan bebeklerin ebeveynleri için ek izin süresi verilmesine ilişkin bir yazı kaleme aldığını anlatan ve bunun sonucunda yasanın değiştiğini aktaran Szewczak, bunu da yapay zekanın yapamayacağını söyleyerek insan unsurunun gazetecilikteki önemini vurguladı.
Konferansa ABD’den katılan Araştırmacı Gazeteciler ve Editörler Direktörü Diana Fuentes ise yapay zeka konusunda medyanın “şeffaflık” ilkesine saygı duymasının hayati olduğunu kaydetti. Fuentes bunu “İyi bir itibar inşa etmek uzun zaman alır ve ne yazık ki onu kaybetmek çok kolaydır. Bu nedenle haber kuruluşlarının izleyicilerine ne yaptıkları konusunda net olmaları çok önemlidir” sözleriyle açıkladı.
Güney Kore Cumhurbaşkanı azil süreci
Aylardır dünya gündeminin üst sıralarında yer bulan Güney Kore Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol ile ilgili süreç de konferans sürdüğü sırada azledilme ile sonuçlandı.
Yoon Suk Yeol, 3 Aralık 2024’te “muhalefetin devlet karşıtı aktivitelere karıştığı” gerekçesiyle sıkıyönetim ilan etmiş ancak meclisin oylamasıyla bu kararın kaldırılması ve Bakanlar Kurulu’nun onayıyla geri adım atmak zorunda kalmıştı.
Anayasa Mahkemesi, Yoon Suk Yeol’un azledilmesini 4 Nisan’da oy birliğiyle onaylarken Yoon’un sıkıyönetim kararının anayasaya aykırı olduğuna da karar verdi.
Mahkeme kararı konferansa katılan gazetecilere Siheung kentinde ulaştı. Muhalefetteki Demokratik Parti’nin Siheung Belediye Başkanı Lim Byeong Taek kararı “Demokrasimiz için harika bir gün” sözleriyle karşılarken Güney Kore Gazeteciler Derneği de yazılı bir açıklama yaparak karardan memnuniyet duyduğunu ifade etti.
Anayasa Mahkemesi kararını “ülkeyi normale döndürmek için bir fırsat” olarak gören Dernek açıklamasında, “Medya, tarihi bir sınavdan geçen Kore toplumunu yeniden inşa etmek için sivil toplumla birlikte çalışacak. İktidar konusunda dikkatli olmaya, ciddi ve objektif habercilik yapmaya devam ederek sorumluluğumuzu üstlenmeye devam edeceğiz” denildi. Güney Kore’de seçimler 3 Haziran’da düzenlenecek.


