KTTB: “2026 SAĞLIK BÜTÇESI KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİNİ ÖNCELİKLENDİRMELİ”
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği, 2026 yılı sağlık bütçesinin tedavi odaklı yaklaşımın ötesine geçerek koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerini güçlendirmesi gerektiğini vurguladı. Birlik, genel bütçeden sağlığa ayrılan payın en az %11’e çıkarılması, yerelde sağlığa erişimin artırılması ve sağlık çalışanlarının mesleki gelişiminin bütçede güvence altına alınması çağrısında bulundu.
Açıklama şu şekilde:
2025 yılı bütçesinde sağlığa ayrılan pay, artan nüfusun sağlık ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalmış; yaşanan ilaç krizi de bu yetersizliği açıkça ortaya koymuştur. 2025 yılı, sağlık çalışanlarının yükünün daha da arttığı ve vatandaşın sağlık hizmetine erişimde güçlük yaşadığı bir yıl olmuştur. Yapılan altyapı yatırımları ise gerekli planlama ve organizasyon eksikliği nedeniyle topluma yeterli hizmet olarak yansımamıştır.
Oysa sağlık yalnızca hastalıkların tedavi edilmesi değil, bireylerin sağlıklı kalmasının korunmasıyla mümkündür. Bu nedenle 2026 yılı bütçesi, 2025’te olduğu gibi hastalık merkezli değil; koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerini temel alan, erişilebilirliği artıran bir anlayışla hazırlanmalıdır.
Gerçek bir sağlık politikası, yalnızca tedavi hizmetlerini finanse eden değil; birey hasta olmadan önce destekleyen, toplumun sağlık bilincini güçlendiren bir yaklaşımı esas almalıdır. Bunun için bütçenin yapısı değişmeli; kaynaklar sevk ve tedavi edici hizmetlerin ağırlığından çıkarak:
- Birinci basamak sağlık hizmetlerine,
- Halk sağlığı çalışmalarına,
- Okul, çevre, yaşlı sağlığı programlarına,
- Kronik hastalıkların önlenmesine,
- Erken tanı programlarına
yönlendirilmelidir. Bu dönüşümün başlangıç noktası olarak genel bütçeden sağlığa ayrılan pay en az %11’e çıkarılmalı ve bu payın ağırlığı koruyucu-önleyici sağlık hizmetlerine yönlendirilmelidir.
Sağlıkta kalite artışı yalnızca binalar ve cihazlarla değil; güçlü bir akreditasyon ve değerlendirme sistemiyle mümkündür. 2026 yılı bütçesi, hasta güvenliğini, çalışan memnuniyetini ve hizmet verimliliğini odağına alan kalite standartlarını desteklemelidir.
Ayrıca yerelde sağlık hizmetine erişimin güçlendirilmesi öncelik olmalıdır. Kıbrıs’ın kuzeyi sağlık ocakları ağıyla örülmeli; yerel yönetimlerle işbirliği güçlendirilerek her bireyin yaşadığı mahalleden nitelikli sağlık hizmetine ulaşması güvence altına alınmalıdır.
Sağlık sisteminin sürdürülebilirliği insana yatırım ile mümkündür. Sağlık çalışanlarının sürekli mesleki gelişimini destekleyen, hizmet içi eğitimleri güçlendiren, güncel bilgi ve beceriyi teşvik eden sertifikasyon sistemlerinin bütçede yer alması zorunludur. Açılması planlanan Girne, Güzelyurt ve Lefkoşa hastaneleri için şimdiden insan kaynağı planlaması ve eğitim bütçeleri hazırlanmalıdır.
2026 yılı içinde, sağlık mevzuatı da ülkenin güncel ihtiyaçlarına göre düzenlenmelidir. Sağlık Hizmetleri Dairesi Yasası ile Temel Sağlık ve Yataklı Tedavi Kurumları Yasaları güncellenmeli; yıllardır hedef olarak ortaya konan Genel Sağlık Sigortası, ülke gerçeklerine uygun bir çerçevede hayata geçirilmelidir.
2026 yılı sağlık bütçesi, geçmişin eksiklerini tekrar eden bir tedavi odaklı yaklaşım değil; koruyucu hizmetleri, kaliteyi, yerelde erişimi ve mesleki gelişimi merkeze alan bir anlayışla hazırlanmalıdır. Bu bütçe yalnızca rakamsal kalemlerden değil; insana, geleceğe ve yaşam kalitesine yapılan yatırımdan oluşmalıdır.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu (a)
Prof. Dr. Ceyhun Dalkan, MD
Başkan
