AB’Yİ NAZİ ALMANYASI’NA BENZETEN ELON MUSK: AVRUPA BİRLİĞİ ORTADAN KALDIRILMALI, EGEMENLİK TEK TEK ÜLKELERE GERİ VERİLMELİ
Sahip olduğıu sosyal medya platformu X’in dijital şeffaflık kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 140 milyon dolar para cezasına çarptırılması sonrası Elon Musk, “Avrupa Birliği ortadan kaldırılmalı, egemenlik tek tek ülkelere geri verilsin” ifadelerini kullandı.
Elon Musk, Avrupa otoritelerini açıkça karşısına almaya cesaret ediyor. Milyarder iş insanı, sahibi olduğu sosyal medya platformu X’in dijital şeffaflık kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle yaklaşık 140 milyon dolar para cezasına çarptırılmasının ardından, geçen hafta boyunca Avrupa Birligi’ne sert tepki gösterdi.
Musk, buna karşılık olarak 27 ülkeden oluşan birliğin lağvedilmesi çağrısında bulundu, Avrupa Birligi’ni Nazi Almanyası’na benzetti ve X’i düzenlemeye yönelik girişimleri kendisine yönelik kişisel bir saldırı olarak nitelendirdi. X ayrıca, geçen hafta para cezasını açıklayan Avrupa Komisyonu’nun platformda reklam vermesini, politika ihlalleri gerekçesiyle engelledi.
“Avrupa Birliği ortadan kaldırılmalı”
Musk, X’te yaptığı paylaşımda, “Avrupa Birliği ortadan kaldırılmalı ve egemenlik tek tek ülkelere geri verilmeli ki hükümetler halklarını daha iyi temsil edebilsin” diye yazdı.
Musk, son bir yıldır Avrupa’ya yönelik giderek daha çatışmacı bir tutum sergiliyor. Ancak son çıkışı, düzenleyicilerin X’in kullanıcıların kimlikleri konusunda başkalarını yanıltmasına izin verdiğini, şeffaf olmayan reklam uygulamalarını sürdürdüğünü ve araştırmacılara veri erişimi sağlamayı reddettiğini açıklamasının ardından, hassas bir dönemde geldi.
Brüksel’de, X’in içerik denetimi yaklaşımına ilişkin başka bir soruşturma daha yürütülüyor. Bu süreç, ek para cezalarına ve şirket politikalarında değişiklik yapılması yönünde talimatlara yol açabilir. İrlanda ve Fransa’daki yetkililer de platform hakkında soruşturma yürütüyor.
Musk’un meydan okuyucu açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’a bu yılın başlarında yakın bir danışmanlık yapmış olan Musk’un, şeffaflığı artırmak ve yasa dışı içeriğin yayılmasını önlemek amacıyla çıkarılan yasaları uygulama konusundaki kararlılığı sınadığını gösteriyor. Araştırmacılar, Musk’un 2022’de X’i satın almasından bu yana platformda bu tür içeriklerin arttığını söylüyor.
“Bu tutumun amacı açıkça düzenleyicileri sindirmek” diyen Londra Ekonomi ve Siyaset Bilimi Okulu’nda internet düzenlemeleri uzmanı Martin Husovec, “ABD başkanıyla kendinizi aynı hizaya koyarsanız, Avrupa’daki düzenleyicileri işlerini yapmaktan caydırabilirsiniz” şeklinde konuştu.
Musk, Avrupa Birliği’nin kararına itiraz edebilir. Bu süreçte, cezayı ödemez ve kurallara uymazsa, yetkililer ek yaptırımlar uygulayabilir. Bir Avrupa Birliği sözcüsü, X’in yasaklanmasının gündemde olmadığını söyledi.
Bu restleşme, ABD ile Avrupa arasındaki ifade özgürlüğü yaklaşımındaki farkı gözler önüne seriyor. ABD’de ifade özgürlüğü korumaları, X gibi şirketlerin kendi içerik politikalarını belirlemesine izin veriyor. Trump ve sağ kanattaki isimler, muhafazakar görüşleri susturduğunu düşündükleri gerekçesiyle sosyal medya şirketlerini denetim kurallarını gevşetmeye zorlamayı başardı.
Buna karşılık, Britanya ve Avrupa Birliği’nde 2022’den bu yana kabul edilen yasalar, X ve benzeri platformların, kullanıcılar tarafından bildirilen belirli ırkçı, antisemitik ve şiddet içeriklerini kaldırmasını zorunlu kılıyor.
Avrupa’nın zorlu sınavı
Bu ayrım, özellikle Beyaz Saray’da güçlü müttefikleri bulunan bir şirkete karşı yasaların ne kadar sert uygulanması gerektiği konusunda Avrupalı yetkilileri zor bir dengeyle karşı karşıya bırakıyor.
Trump pazartesi günü, X’e verilen cezayı değerlendirirken “Avrupa dikkatli olmak zorunda” ifadelerini kullanmıştı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Avrupa Birliği’nin kararını eleştirmişti.
X’e para cezasını veren Avrupa Komiseri Henna Virkkunen yorum yapmayı reddetti. Bir sözcü, komisyonun kuralları uygulamaya devam edeceğini belirterek, “Bu bizim egemen mevzuatımızdır ve Avrupa Birliği vatandaşlarını çevrim içi risklerden korumak için vardır” dedi.
Elon Musk, ABD ile AB’nin ilişkilerinin zayıf olduğu bir dönemi kullanıyor
Musk, Ukrayna savaşı dahil olmak üzere Avrupa ile ABD arasındaki gergin ilişkilerden faydalanıyor gibi görünüyor. Beyaz Saray tarafından geçen hafta yayımlanan ulusal güvenlik stratejisinde, Avrupa’nın özgürlük, egemenlik ve ifade özgürlüğünü zayıflattığı düşünülen politikalar nedeniyle “medeniyetin silinmesi” riskiyle karşı karşıya olduğu ifade edildi.
Bu sırada Musk, Avrupa siyasetinde giderek daha görünür bir rol üstleniyor ve göçmenlerin toplu sınır dışı edilmesi çağrılarına destek veriyor.
Britanya’da Musk, Başbakan Keir Starmer’ın sert bir eleştirmeni olurken, Brexit kampanyasına liderlik eden Nigel Farage tarafından kurulan popülist Reform UK partisini destekledi. Almanya’da ise aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisine destek verdi.
Musk’un şirketi SpaceX, Ukrayna’daki askerlere kritik uydu iletişim teknolojisi de sağlıyor.
Londra merkezli düşünce kuruluşu British Future’ın kurucusu Sunder Katwala, Musk’un konumunun düzenleyicileri harekete geçmekten caydırdığını söyledi. Katwala, X’in, şirketlerin yasa dışı içeriklere karşı “güçlü önlemler” almasını zorunlu kılan 2023 tarihli Çevrim İçi Güvenlik Yasası’nı ihlal ediyor olabileceğini belirtti. Bu kapsamda, bir kişinin ırkı, cinsel yönelimi veya dini üzerinden yapılan saldırılar da yasa dışı sayılıyor.
Katwala, Britanya’da Pakistan kökenli insanlara yönelik kaba bir ırkçı hakaretle hedef alınan en az 100 örneği X’e bildirdiğini söyledi. Vakaların yüzde 90’dan fazlasında, X’in şikayet sistemi bu başvuruları görmezden geldi ya da reddettiğini ifade etti.
Kasım ayında Katwala, bulgularını Çevrim İçi Güvenlik Yasası’nı uygulamakla görevli Britanya düzenleyicisi Ofcom’a sundu. Kurum bu ay, ismi açıklanmayan sosyal medya platformlarının nefret ve terör içeriklerini tespit edip kaldırma konusunda yeterli adım atıp atmadığını soruşturduğunu duyurdu.
Katwala “Bir noktada kaçınılmaz bir yüzleşme olacak” ifadelerini kullandı.
“Musk düşmanca tavır sergiliyor”
Almanya’da çevrim içi nefreti izleyen HateAid adlı kuruluşun genel müdürü Josephine Ballon ise tüm sosyal medya platformlarının sorunları olduğunu, ancak Musk’un en açık şekilde düşmanca tavır sergileyen isim olduğunu söyledi. Ballon’a göre X, mahkeme kararları dahil olmak üzere, yasa dışı nefret söylemi vakalarını soruşturan Alman kolluk kuvvetleriyle iş birliğini durdurdu.
Ballon şöyle devam etti:
“Artık yasaya uyacaklarmış gibi davranma zahmetine bile girmiyorlar”
