TRUMP VENEZUELA’NIN HAVA SAHASINI KAPATTI: HALK İÇERİDE HAPSOLDU, YURT DIŞINA ÇIKANLAR GERİ DÖNEMEDİ
Başkan Donald Trump’ın Venezuela çevresindeki hava sahasının üç haftadan uzun süre önce kapatıldığını ilan etmesinin ardından, binlerce Venezuelalı bu tatil döneminde ya yurt dışında mahsur kaldı ya da ülke içinde yalnız kaldı. Aileleriyle bir araya gelmeleri hayal oldu.
Uluslararası hava yolu şirketleri seferleri neredeyse tamamen durdurdu. Yaklaşık 30 milyon nüfusa sahip ülkeye giriş çıkışları artık yalnızca Venezuela’ya ait, yaşlanmış birkaç düzine uçakla yapmak mümkün. Kalan uçuşlara yoğun talep olurken bilet fiyatları hızla yükseldi.
Ekonomik çöküş ortamında ülkeden kaçan ve geniş Venezuelalı diasporasının bir parçası olan birçok kişi, eve dönüş uçuşları iptal edilince geri dönme planlarından vazgeçti.
Arjantin’de yaşayan 37 yaşındaki Venezuelalı Vanessa Rojas, “O gün çok ağladım” dedi. Rojas, kendisi ve küçük kızı için Noel’i evinde geçirmek amacıyla bilet almak için iki yıl boyunca para biriktirdiğini söyledi.
Tatil döneminde eve gitmenin zorlaşması, ülke içinde ve dışında yaşayan Venezuelalılar için zaten gergin olan bir döneme denk geldi.
Halk ekonomik krizin sorumlusu olarak Maduro’yu görüyor
Birçoğu, Trump yönetiminin ülkenin otokrat lideri Nicolas Maduro üzerindeki baskıyı artırmasını endişeyle izliyor. Pek çok Venezuelalı, son on yılda milyonlarca insanı göçe zorlayan ekonomik ve insani krizin, ABD yaptırımlarıyla derinleştiğini ve bunun sorumlusunun Maduro olduğunu düşünüyor.
Son aylarda Trump yönetimi, Maduro’yu terör örgütü olarak tanımlanan uyuşturucu kaçakçılığı gruplarını desteklemekle suçladı; uyuşturucu taşıdığı iddia edilen küçük tekneleri bombaladı; Karayipler’de asker, uçak ve savaş gemileri konuşlandırdı; yaptırım altındaki Venezuelalı petrolü taşımayı amaçlayan petrol tankerlerine el koydu ya da koymaya çalıştı.
Venezuela hükümeti, Trump’ın 29 Kasım’da ilan ettiği hava sahası kapatma kararını “sömürgeci bir tehdit” olarak niteledi. Günler içinde, ABD Federal Havacılık İdaresi’nin “askeri faaliyet” ve güvenlik risklerine ilişkin uyarılar yayımlamasının ardından, birçok büyük uluslararası hava yolu şirketi Venezuela uçuşlarını askıya aldı. Bunun üzerine Venezuela, seferlerini durduran bazı yabancı hava yollarının uçuş izinlerini iptal etti.
Ülkenin hava yolu sektöründe çalışan ve bu konuda kamuoyuna konuşma yetkileri olmadığını söyleyen iki Venezuelalı, Caracas’a hizmet veren ana uluslararası havaalanına giren yolcu sayısının haftada yaklaşık 2 bin kişiye düştüğünü, bunun normal seviyelerin çok küçük bir kısmı olduğunu belirtti. Diğer havaalanlarına birkaç bin yolcunun daha geldiğini, bunların arasında Rusya ve Polonya gibi ülkelerden Margarita Adası’na yapılan charter uçuşlarının da bulunduğunu söylediler.
Madrid’de pazarlama alanında çalışan 34 yaşındaki Noemi Gomez için ise yalnızca Noel planları değil, düğünü de iptal oldu. Gomez ve evlenmeyi planladığı eşi, 20 Aralık’ta Venezuela’da evlenmeyi planlıyordu. Ancak 11 Aralık’a planlanan uçuşları iptal edildi.
Bu nedenle Noel arifesinde Venezuela’da evli olup aileleriyle vakit geçirmek yerine, çift Dominik Cumhuriyeti’ne seyahat etti. Gomez, düğünlerini ve Maduro yönetiminin sonunu yakında kutlamayı umduklarını söyledi.
Gomez, bozulan planların sorumlusu olarak Trump’ı değil, Maduro’yu gördüğünü belirtti ve Venezuela liderinin insanların ailelerinden bu kadar uzak yaşamak zorunda kalmasının asıl nedeni olduğunu söyledi.
Hileli seçim tartışmaları
Gomez, “Bu o hükümet yüzünden, o adam yüzünden. Gayrimeşrular ve orada olmamaları gerekiyor” dedi. Maduro, 2024 başkanlık seçimlerinde zafer ilan etmişti, ancak seçim uzmanları bu sonucu büyük ölçüde hileli olarak değerlendiriyor.
Miami, Madrid, New York ve Meksiko gibi büyük Venezuelalı nüfusuna sahip şehirlerde aynı soru soruluyordu: Ülkenin daha da izole hale gelmesinin suçu kimdeydi? Bundan sonra ne olacaktı?
Meksiko’da yaşayan 35 yaşındaki Antonio Balassone, üç yıl sonra yapacağı ilk ülke ziyaretinin iptal edildiğini söyledi. Hükümet değişikliği istediğini belirten Balassone, askeri müdahaleyi desteklemediğini vurguladı ve “Savaş istemiyorum” dedi.
Bazı Venezuelalılar, yeni engellere rağmen dolambaçlı yollarla eve dönmeyi başardı.
Kolombiya’nın Bogota kentinde yaşayan 28 yaşındaki Maria Acosta, Kolombiya’nın kıyı kenti Riohacha’ya uçtu. Oradan Venezuela’ya geçti ve memleketi Valencia’ya ortak bir taksiyle ulaştı.
“Orada kalan az sayıda insanla Noel’i geçirmeye çalışıyorum” diyen çevre mühendisi Acosta, ailesinin “dağıldığını” ve ABD, Kolombiya ve İspanya’ya yayıldığını söyledi.
Evine dönenleri savaş korkusu sardı
Askeri müdahale tehdidi, eve dönebilenler için bile tatil dönemine gölge düşürdü.
Acosta şöyle devam etti:
“Venezuela’ya geliyorsunuz ve tatları almak, havayı ve güneşi solumak, sevdiklerinize sarılmak istiyorsunuz. Oysa şimdi tek düşündüğüm, Bogota’ya huzur içinde geri dönebilmek”
Son günlerde Caracas havaalanında bazı gözyaşlı kavuşmalar yaşansa da, normalde sevinçli ailelerle dolu olan uluslararası gelen yolcu salonu oldukça sessizdi.
Adını Maduro hükümetinden misilleme görme korkusuyla vermek istemeyen bir otel işletmecisi, Margarita Adası’nda turizmin neredeyse durma noktasına geldiğini söyledi ve “Tüm rezervasyonlarımızı kaybettik” dedi.
Ancak 2026 konusunda fazla endişeli değildi ve “Venezuela’da yaşayan bizler için bu tür darbeler artık normal. Ayağa kalkıyoruz, üzerimizi silkeliyoruz ve yolumuza devam ediyoruz” şeklinde konuştu.
