2025’TE AVRUPA ÜLKELERİNDE RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİ FOSİL YAKITLARI GERİDE BIRAKTI
Yeni bir rapora göre, Avrupa Birliği’nde 2025 yılında rüzgâr ve güneşten üretilen elektrik, ilk kez fosil yakıt kaynaklı üretimi geçti. Uzmanlar bu gelişmeyi temiz enerji açısından “kritik bir dönüm noktası” olarak değerlendiriyor.
Ember tarafından yayımlanan yıllık değerlendirme raporuna göre rüzgâr türbinleri ve güneş panelleri, 2025’te Avrupa Birliği’nin toplam elektrik üretiminin yüzde 30’unu karşıladı. Kömür, petrol ve doğalgaz gibi fosil yakıtların payı ise yüzde 29’da kaldı.
Raporun başyazarı ve Ember analisti Beatrice Petrovich, bu tabloyu “AB için stratejik önemi olan büyük bir kırılma noktası” olarak niteledi. Petrovich, “Bu gelişme yalnızca enerji sektörüyle sınırlı değil. İstikrarsızlaşan jeopolitik ortamda fosil yakıtlara bağımlılığın taşıdığı riskler giderek daha görünür hale geliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Enerji dönüşümündeki bu ilerleme, Avrupa ile ABD arasındaki siyasi gerilimlerin arttığı bir döneme denk geldi. ABD’nin başlıca sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarikçisi konumunda bulunmasına rağmen, Donald Trump’ın Grönland üzerindeki çıkışları transatlantik ilişkilerde tartışma yaratmıştı. Davos’taki bir zirvede konuşan ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Avrupa’nın rüzgâr ve güneş enerjisine yönelmesini eleştirerek, yerli batarya üretimi olmadan bu politikanın kıtayı Çin’e bağımlı hale getirebileceğini savundu.
Güneş enerjisi hâlâ itici güç
Rapora göre artışın temel itici gücü güneş enerjisi oldu. Güneşten elektrik üretimi 2025’te AB genelinde rekor kırarak yüzde 13’e ulaştı. Hollanda dahil beş ülkede bu oran yüzde 20’nin üzerine çıktı. Rüzgâr enerjisinin payı bir önceki yıla kıyasla hafif gerilese de yüzde 17 ile AB’nin ikinci büyük elektrik kaynağı olmaya devam etti.
Fosil gazdan elektrik üretimi, hidroelektrikteki hava koşullarına bağlı düşüş nedeniyle yüzde 8 arttı. Buna karşın doğalgazın payı, 2019’daki zirve seviyesinin oldukça altında kaldı. Kömürden elektrik üretimi ise tarihi bir dip seviyeye gerileyerek yüzde 10’un altına indi; bu üretimin büyük bölümü Almanya ve Polonya’da yoğunlaştı.
Güneş ve rüzgar enerjisi, Avrupa’da elektriğin omurgası
Uzmanlar, rüzgâr ve güneşin Avrupa elektrik sisteminin “omurgası” haline geldiğini belirtiyor. Centre for Research on Energy and Clean Air analisti Petras Katinas, “Güneş enerjisi tek başına bir yılda yüzde 20’den fazla büyüdü. Bu, temiz enerjinin geleneksel teknolojilerden çok daha hızlı ölçeklenebildiğini gösteriyor” dedi. Katinas’a göre asıl zorluk artık üretimde değil; şebeke altyapısı, bataryalar ve esnekliğin yeterince hızlı devreye alınmasında.
Raporda ayrıca, akşam saatlerindeki elektrik talep zirvelerinin giderek bataryalarla karşılanmaya başlandığına dikkat çekildi. İtalya’nın, AB’deki mevcut batarya kapasitesinin yaklaşık beşte birine ev sahipliği yaptığı ve bu alanda California’ya benzer bir yola girebileceği ifade edildi. Uzmanlara göre bu eğilim, pahalı gaz santrallerine olan ihtiyacı azaltarak fiyat dalgalanmalarını da sınırlayabilir.
Etiketler: #Rüzgar enerjisi #güneş enerjisi #elektrik enerjisi #sürdürülebilirlik #Fosil Yakıt #Elektrik Üretimi #doğalgaz
