AVRUPA GAZ FİYATLARI BİR GÜNDE YÜZDE 35,5 ARTTI
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları sonrası küresel enerji tedarikine ilişkin endişelerin artmasıyla, Avrupa gaz fiyatları günü yüzde 35,5 yükselişle tamamladı.
ABD ve İsrail’in hafta sonu İran’a karşı başlattığı ortak saldırıların ardından, küresel enerji tedariki için kritik önemde olan Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişleri keskin şekilde azaldı. Dünyadaki sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin yapıldığı bu stratejik geçitteki aksaklıklar, Avrupa başta olmak üzere doğalgaz fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturdu.
İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarından (İHA) birinin Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’nde Katar Enerji’ye (Qatar Energy) ait LNG üretim tesisini hedef almasının ardından şirketin, buradaki LNG üretimini durdurması da fiyatlardaki sert artışta etkili oldu. Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de, nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı TSİ 20.00 itibarıyla 43,3 eurodan kapandı. Böylece, saldırıların ardından piyasaların açık olduğu ilk günde Avrupa’da gaz fiyatları önceki kapanış olan 27 Şubat’taki seviyesine göre yüzde 35,5 yükseldi. Fiyatlar gün içinde 48,8 euroyu görmüştü.
AB, ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ ENDİŞESİ TAŞIMIYOR
AB Komisyonu sözcülerinden Anna-Kaisa Itkonen, Brüksel’de düzenlenen günlük basın toplantısında, Orta Doğu’da genişleyen çatışma ortamının birliğin enerji arz güvenliğine etkisi hakkında açıklamalarda bulundu. Orta Doğu’da yaşanan gelişmeleri yakın takip ettiklerine işaret eden Itkonen, “Analizimize göre, AB için acil bir enerji arz güvenliği endişesi bulunmamaktadır” ifadesini kullandı.
Itkonen, AB üyesi ülkelerden ulusal değerlendirmelerini bugün sonuna kadar paylaşmalarını istediklerini belirterek, “Önümüzdeki 48 saat içinde bir petrol koordinasyon grubu toplayacağız” dedi. Mevcut enerji fiyatları hakkında yorum yapamayacağına dikkati çeken Itkonen, enerji ürünleri fiyatlarını uzun vadede küresel ulaşım rotalarının ve ulaşım modellerinin şekillendireceğini aktardı.
Itkonen, “Mevcut durumda AB yer altı doğal gaz depolama kapasitemiz yaklaşık yüzde 30 seviyesinde bulunuyor. Bu, AB’nin kış sonunu yeterli seviyelerde belirlemesi ve gelecek yaz yeniden dolum sağlaması için gereken sınırlar dahilinde” değerlendirmesinde bulundu. “Doğalgazda acil bir önlem almıyoruz” diyen Itkonen, “Bu gibi durumlarda, bir kıtlık veya acil bir durum söz konusu değil. Gaz ithalatımız oldukça çeşitlendirilmiş durumda” diye konuştu.
Öte yandan, AB’nin doğal gaz koordinasyon grubu, Orta Doğu’daki gelişmelerin etkisini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta toplanacak. AB, sıvılaştırılmış doğal gazının yüzde 60’a yakınını ABD’den, önemli bir kısmını da çatışmalardan etkilenen bölgeden temin ediyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN GAZ PİYASALARI İÇİN ÖNEMİ
Basra Körfezi’nin ağzında yer alan dar su yolu Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor. Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’si bu geçit üzerinden taşınıyor. En büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın neredeyse tüm LNG ihracatı Boğaz’dan geçerek uluslararası piyasalara ulaşıyor.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG ticaretinin büyük kısmını Çin başta olmak üzere Asya’daki alıcılar oluştururken, küresel gaz piyasalarında tedarike yönelik olası aksaklıklar Avrupa başta olmak üzere fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
