AYNİ OYUN, FARKLI OYUN: NEDEN HER TAKIM AYNI ATLETİK PROFİLE İHTİYAÇ DUYAR?
Yrd. Doç. Dr. MUSTAFA BEHLÜL
Atletik Performans Uzmanı
Futbolda sık yapılan en büyük hatalardan biri, atletik performansı evrensel bir şablon gibi ele almaktır. “Herkes hızlı olacak, herkes çok koşacak, herkes dayanıklı olacak” yaklaşımı kulağa doğru gelse de oyunun gerçekleriyle örtüşmez. Çünkü futbolda oyun modeli, atletik profilin kendisinden daha belirleyicidir.
Aynı oyuncu, iki farklı takımda tamamen farklı bir performans profili ortaya koyabilir. Bunun sebebi oyuncunun fiziksel kapasitesinin değişmesi değil, oynadığı oyunun ondan talep ettikleridir. Yüksek pres oynayan bir takımda görev alan oyuncudan beklenen ile derin blok savunma yapan bir takımda oynayan oyuncudan beklenen fiziksel davranışlar aynı değildir.
Yüksek pres futbolunda;
- Tekrarlı sprint yeteneği
- Yüksek yoğunluklu koşu kapasitesi
- Kısa sürede toparlanma becerisi
ön plana çıkar. Bu oyunda oyuncu sürekli olarak alan daraltır, pres tetikleyicilerine cevap verir ve kısa aralıklarla yüksek şiddetli eforlar üretir. Dolayısıyla atletik profil, patlayıcılık ve tekrar edilebilirlik üzerine şekillenir.
Buna karşılık derin blok savunma oynayan bir takımda;
- Pozisyon disiplini
- Düşük-orta şiddetli ama uzun süreli konsantrasyon
- Doğru zamanda yapılan sınırlı ama etkili sprintler daha kritiktir. Burada oyuncunun 90 dakika boyunca sürekli yüksek tempoda koşması değil, doğru anı bekleyip doğru aksiyonu yapması Aynı oyuncu, bu iki oyun modelinde tamamen farklı bir atletik yüklenmeye maruz kalır.
İşte bu nedenle “ideal futbolcu profili” diye tek bir model yoktur. İdeal profil, oyunun ihtiyacına göre değişir. Atletik performans antrenmanının amacı herkesi aynı seviyeye çekmek değil, oyuncuyu oynadığı oyuna en uygun hale getirmektir.
Bu noktada taktiksel periyotlama bir tercih değil, zorunluluk haline gelir. Çünkü oyun modelinden bağımsız planlanan atletik yüklenmeler, sahada karşılığı olmayan adaptasyonlar üretir. Oyuncu güçlü olabilir, hızlı olabilir ama oyun onu bu özellikleri kullanmaya zorlamıyorsa bu kapasite görünmez kalır.
Sonuç olarak futbolda soru “Oyuncu ne kadar koşuyor?” değildir. Asıl soru şudur:
“Oyuncu, bu oyunda koşması gereken yerde mi, doğru zamanda mı koşuyor?”
Aynı oyuncu, farklı oyunlarda farklı atletik profile bürünür. Kazanan takımlar ise bunu bilen ve antrenmanını buna göre planlayan takımlardır.
