60 SANİYEDE MR’A RAKİP GÖRÜNTÜLEME
Yapay zekayla görsel üretim alanında dünyanın en tanınan şirketlerinden biri olan Midjourney, bu kez dijital resimler değil, insan vücudunun içini görüntülemeye talip. Şirketin tanıttığı ultrason temelli yeni cihaz tüm vücudu 60 saniyede tarıyor, MR’a rakip oluyor.
Geleceğin hastası dev MR makinesinin içine girmiyor, dakikalarca hareketsiz yatmıyor, damar yolundan kontrast madde almıyor ya da tomografideki gibi X ışınına maruz kalmıyor. Bunun yerine bir spa merkezine giriyor, sıcak su havuzundaki platforma çıkıyor. Platform yavaşça aşağı iniyor. Vücudu, suyun içinde yer alan halka biçimli bir sensör sisteminin içinden geçiyor. Sensörler, tıpkı bir yunusun çevresini ses dalgalarıyla algılaması gibi, ultrason dalgalarını vücudun içinden gönderip geri dönen sinyalleri topluyor. Dakikalar değil, sadece 60 saniye sonra ekranda kişinin kasları, yağ dokusu, kemikleri ve bazı organ yapıları üç boyutlu bir haritaya dönüşüyor.
Midjourney’nin “Midjourney Medical” adıyla duyurduğu yeni girişimin vaadi bu. Bugüne kadar metinden görsel üreten yapay zeka sistemiyle tanınan şirket, şimdi tıbbi görüntüleme alanına girerek sınırları zorluyor. Şirket, geliştirdiği sistemi “Ultrasonic CT” olarak adlandırıyor. Buradaki “CT” ifadesi klasik bilgisayarlı tomografiyle karıştırılmamalı; çünkü bu cihaz X ışını değil, ultrason kullanıyor. Yani çalışma prensibi radyasyon değil, ses dalgaları ve su üzerinden ilerliyor.
Cihazın en dikkat çekici tarafı, görüntüleme deneyimini hastane ortamından çıkarıp neredeyse gündelik bir rutine dönüştürmesi. İddiaya göre sistem, vücudun iç yapısını “MR’a benzeyen” bir ayrıntı düzeyinde gösterebiliyor. Burada kritik kelime “benzeyen.” Çünkü MR, özellikle beyin, omurilik, eklem, yumuşak doku ve bazı tümör görüntülemelerinde bugün tıbbın en güçlü araçlarından biri. Midjourney’nin cihazı ise henüz klinik olarak MR’ın yerine geçebilecek kadar üst düzey değil. Şirketin elindeki örnek görüntüler umut verici görünse de, bunların bağımsız klinik çalışmalarda, farklı vücut tiplerinde, farklı hastalık gruplarında ve gerçek tanı süreçlerinde nasıl performans göstereceği henüz bilinmiyor.
Yine de fikir tıp dünyasının uzun zamandır peşinde olduğu bir hayale dokunuyor: Hızlı, ucuz, kolay erişilebilir, sık tekrarlanabilir ve radyasyonsuz görüntüleme. MR pahalı, yavaş ve kapasitesi sınırlı. BT (tomografi) hızlı ama iyonlaştırıcı radyasyon içeriyor. Klasik ultrason güvenli ve ucuz ama operatöre çok bağlı; görüntü kalitesi, probu kullanan kişinin deneyimine göre değişiyor. Midjourney’nin önerdiği sistem ise ultrasonu otomatikleştirmeye ve bütün vücuda yaymaya çalışıyor.
Bu cihazın olası avantajı sadece 60 saniyelik hız iddiasında değil. Asıl büyük vaat, görüntülemenin ölçeğini değiştirmek. Bugün pek çok ülkede MR randevusu haftalar sürebiliyor. Cihazlar pahalı, bakım maliyetleri yüksek, uzman personel ihtiyacı fazla. Eğer ultrason temelli, hızlı ve otomatik bir sistem gerçekten güvenilir sonuç verebilirse, tıbbi görüntüleme hastane koridorlarından çıkarak çok daha geniş kitlelere ulaşabilir.
Bu teknolojinin ilk kullanım alanı vücut kompozisyonu olacak. Yani kas kütlesi, yağ dokusu, organ hacimleri ve zaman içindeki değişimler izlenebilecek. Kilo verme ilaçlarının yaygınlaştığı, kas kaybının daha fazla konuşulduğu, yaşlanma karşıtı sağlık takibinin büyüyen bir sektöre dönüştüğü bir dönemde bu bilgi tek başına bile büyük ilgi yaratabilir.
Örneğin bir kişi diyet ve egzersiz programına başladığında sadece 8 kilo verdiğini değil, bu kaybın ne kadarının yağdan, ne kadarının kastan geldiğini öğrenebilir.
