DÜNYA ÇAPINDA ÇOCUKLAR İNTERNETTE NE KADAR VAKİT GEÇİRİYOR VE RİSKLER NELER?
Aileler ne tür önlemler alabilir?
Çocukları internette güvende tutmanın yolları.
Çocuklar internete her zamankinden daha genç yaşlarda erişiyor. Birleşmiş Milletler’e (BM) göre, dünya çapında her yarım saniyede bir çocuk internetle tanışıyor. Ancak uzmanlar internetin çocuklar ve gençler için ciddi riskleri olduğu konusunda uyarıyor.
Western Sydney Üniversitesi’ndeki bir araştırma merkezi ile Save the Children isimli sivil toplum kuruluşu tarafından yapılan bir çalışma çocukların, özellikle de düşük gelirli ailelerden gelenlerin, tanımadıkları kişilerden gelen uygunsuz istekleri engelleme olasılığının %35 daha az olduğunu ortaya çıkardı.
Araştırma, çocukların bu tür kişileri yetişkinlere bildirmemesi veya engellememesi nedeniyle, ileride istenmeyen durumlarla karşılaşma risklerinin daha yüksek olduğunu kaydetti.
Dünya çapında birçok hükümet çocukları internette de korumak için önlemler almaya çalışıyor.
Örneğin İngiltere’de teknoloji şirketlerinin, Çevrimiçi Güvenlik Yasası adı verilen yeni bir yasa uyarınca çocukların internette güvenliğini sağlamak için daha fazla çaba göstermesi gerekecek. Ancak yeni kurallar 2025’e kadar yürürlüğe girmeyecek ve yasayı eleştirenler yeterince kapsamlı olmadığını söylüyor.
Peki çocuklarınızın internette güvenliğini nasıl sağlayabilirsiniz ve hükümetlerle şirketler onları koruyabilmek için hangi adımları attı?
Dünya çapında çocuklar internette ne kadar vakit geçiriyor ve riskler neler?
Çocuklar her zamankinden daha fazla internette zaman geçiriyor. BM’ye göre, dünya çapında her yarım saniyede bir çocuk internetle tanışıyor.
Veriler, gençlerin interneti yetişkinlere göre daha fazla kullandığını gösteriyor.
2023’te 15-24 yaş arası gençlerin %79’u internete girmişken, dünya nüfusunun geri kalanında bu oran %65’ti.
Sydney’deki üniversitenin araştırma merkezinden Amanda Third, “Çocuklar internetle birlikte büyüyor ve sürekli değişen dijital ortamda güvenli bir şekilde gezinmek için desteğe ihtiyaçları var” diyor.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, siber zorbalık 30 ülkede gençlerin üçte birinden fazlasını etkiliyor ve beşte birinin bu yüzden okuldan geri kalmasına neden oluyor.
Dijital platformlarda sıklıkla rastlanan dezenformasyon ve komplo teorileri gibi, nefret söylemine, şiddeti teşvik eden içeriğe, aşırılıkçı grupların üye toplama çabalarına maruz kalmaları da karşılaştıkları riskler arasında yer alıyor.
Ancak BM ajansı, “en endişe verici olan internetteki cinsel sömürü ve istismar tehdidi” diyor.
UNICEF’e göre, “Çocuk tacizcilerinin potansiyel kurbanlarıyla iletişim kurması, görüntüleri paylaşması ve başkalarını suç işlemeye teşvik etmesi hiç bu kadar kolay olmamıştı. 25 ülkedeki çocukların yaklaşık %80’i, internet ortamında cinsel istismar veya sömürü tehlikesiyle karşı karşıya hissettiklerini söylüyor.”
AILELER NE TÜR ÖNLEMLER ALABIİLİR?
Rahatsız edici veya uygunsuz içeriği engellemek ve filtrelemek için tasarlanmış ebeveyn kontrollerine rağmen, araştırmalar bunların ebeveynler tarafından yaygın olarak kullanılmadığını gösteriyor.
2019’daki Global Kids Online anketi, 9 ila 17 yaş arası çocukların ebeveynlerinin teknik araçlar yerine kurala dayalı kısıtlamalar gibi stratejileri tercih ettiğini gösterdi.
Araştırmaya göre, kültürlere göre farklılıklar da mevcut. Daha zengin Avrupa ve Güney Amerika ülkelerindeki ebeveynler çocuklarına internetteki fırsat ve riskleri anlatarak ikna yolunu seçerken; Gana, Filipinler ve Güney Afrika’daki ebeveynler kısıtlayıcı kurallar getiriyor.
Bununla birlikte, çocukların telefonlarında veya diğer cihazlarında ebeveyn kontrollerinin kullanımı hâlâ düşük; anket yapılan ülkelerde ebeveynlerin %3’ünden azı bu denetimleri kullanıyor.
İngiltere merkezli bazı büyük internet şirketlerinin kurduğu bir güvenlik organizasyonu olan Internet Matters’da ebeveyn kontrollerinin bir listesi ve bunların nasıl kullanılacağına dair adım adım kılavuzlar bulunuyor.
Örneğin TikTok ile birlikte gençlerin en çok kullandığı platformlardan biri olan YouTube’da ebeveynler, yetişkinlere yönelik içerikleri filtreleyen “çocuk” sürümünü kurabiliyor.
Ana siteyi kullanan daha büyük çocuklar için ebeveynler, çocuklarının ziyaret ettiği siteleri incelemelerine olanak tanıyan denetimli hesaplar oluşturabiliyor.
Denetimli hesap, Facebook’taki ‘aile merkezi’ bölümünden Messenger’da da kurulabilir.
TikTok, aile eşleştirme aracı sayesinde ebeveynlerin bir gencin hesabını isterlerse gizliye çevirebileceğini söylüyor.
Instagram’da ebeveyn denetimleri aracılığıyla günlük zaman sınırları ve molalar oluşturulabiliyor, ebeveynler çocuklarının bildirdiği hesapları görebiliyor.
