DOĞA ALARM VERİYOR: İZLENEN YABAN HAYATI POPÜLASYONLARINDA YÜZDE 73 DÜŞÜŞ
WWF’nin 2026 Yaşayan Gezegen Raporu, 1970–2022 yılları arasındaki izleme verilerinde, yabani omurgalı popülasyonlarının ortalama büyüklüğünde ciddi gerileme saptadı. En ağır düşüş tatlı su canlılarında görüldü.
Dünya genelinde yaban hayatının durumunu inceleyen WWF’nin yeni raporu, biyolojik çeşitlilik kaybının boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi. 5 bin 790 memeli, kuş, sürüngen, amfibi ve balık türünden 35 bin 803 popülasyon eğilimini değerlendiren araştırmaya göre, izlenen popülasyonların ortalama büyüklüğü 1970’ten 2022’ye kadar yüzde 73 azaldı.
EN BÜYÜK KAYIP TATLI SU EKOSİSTEMLERİNDE
Rapor, kayıpların bütün bölgelerde ve ekosistemlerde aynı ölçüde yaşanmadığını ortaya koydu. İzlenen tatlı su popülasyonlarında ortalama gerileme yüzde 85’e ulaşırken kara canlılarında yüzde 69, deniz canlılarında ise yüzde 59 oldu. Bölgesel verilerde en yüksek düşüş yüzde 95 ile Latin Amerika ve Karayipler’de kaydedildi. Afrika’da yüzde 80, Asya-Pasifik’te yüzde 49’luk gerileme görüldü.
Rapordaki yüzde 73’lük oran, dünyadaki bütün hayvanların yüzde 73’ünün yok olduğu anlamına gelmiyor. Bu oran, araştırmada izlenen hayvan popülasyonlarının ortalama büyüklüğündeki değişimi gösteriyor. İncelenen popülasyonların yaklaşık yarısı sabit kaldı ya da artış gösterdi; ancak azalan popülasyonlardaki düşüşlerin büyüklüğü genel ortalamayı aşağı çekti.
YAŞAM ALANI KAYBI BAŞLICA BASKI
WWF raporunda, biyolojik çeşitlilik kaybının başlıca nedenleri arasında yaşam alanlarının yok olması ve bozulması gösterildi. Tarımsal faaliyetlerin genişlemesi bu baskının önemli kaynaklarından biri. Aşırı avlanma ve doğal kaynak kullanımı, iklim değişikliği, kirlilik, istilacı türler ve hastalıklar da yaban hayatını tehdit ediyor. Rapora göre doğa kaybı, ekosistem hizmetlerine bağımlı olan dünya ekonomisi ve insanların gıda ile su güvenliği açısından da risk oluşturuyor.
KORUMA ÇALIŞMALARI UMUT VERİYOR
Rapor, kayıpların önlenebileceğine dair örnekleri de ortaya koydu. Hedefli koruma çalışmalarıyla kaplanların, yeşil deniz kaplumbağalarının ve mavi yüzgeçli orkinosların popülasyonlarında toparlanma görüldü. WWF, kalıcı bir iyileşme için koruma çalışmalarının yanı sıra enerji, gıda ve finans sistemlerinde de doğa üzerindeki baskıyı azaltacak değişikliklere ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
