ABD’DE ENERJİ PROJELERİ İÇİN İZİN SÜRECİ HIZLANIYOR
Senato’dan 62’ye karşı 33 oyla geçen tasarı, enerji ve altyapı yatırımlarının önündeki bürokratik engelleri azaltmayı hedefliyor. Düzenleme veri merkezlerinin elektrik şebekesine getirdiği ek maliyetleri de üstlenmesini öngörüyor; çevre örgütleri ve bazı Demokratlar ise korumaların zayıflayabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD Senatosu, enerji santralleri, elektrik nakil hatları, boru hatları ve veri merkezleri gibi büyük projelerin izin sürecini hızlandırmayı amaçlayan kapsamlı tasarıyı kabul etti. “2026 İki Partili Uygun Fiyatlılık ve İstihdam Yasası” adıyla bilinen düzenleme, perşembe günü yapılan oylamada 62’ye karşı 33 oy aldı. Tasarı şimdi Temsilciler Meclisi’ne gönderildi.
Senatodaki oylama, kasım ara seçimlerinin ardından Kongre’nin attığı ilk önemli adımlardan biri oldu. Düzenlemenin merkezinde, enerji ve altyapı projeleri için yürütülen federal incelemelerin daha kısa sürede tamamlanması var. Yasa tasarısı, yıllarca sürebilen değerlendirme süreçlerini daraltmayı, izinlerin iptal edilmesini zorlaştırmayı ve projelere karşı açılan davaların kapsamını sınırlamayı öngörüyor. Destekçiler, uzun onay süreçlerinin yatırım maliyetlerini artırdığını ve yeni enerji kaynaklarının devreye girmesini geciktirdiğini savunuyor.
YAPAY ZEKÂ YATIRIMLARI ELEKTRİK TALEBİNİ ARTIRIYOR
Düzenlemeye duyulan ihtiyacın başlıca nedenlerinden biri, yapay zekâ sektöründeki hızlı büyümeyle birlikte veri merkezlerinin elektrik talebinin yükselmesi. Büyük teknoloji şirketlerinin kurduğu merkezler, yoğun enerji tüketiyor; bu tesislerin şebekeye bağlanması için yeni üretim kapasitesine ve iletim hatlarına ihtiyaç duyuluyor. Tasarı, büyük veri merkezlerinin elektrik ihtiyaçlarını karşılamak üzere gereken şebeke yatırımlarının maliyetine daha fazla katkıda bulunmasını şart koşuyor. Böylece bu yatırımların bedelinin tümüyle konut abonelerinin faturalarına yansımasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Düzenleme ayrıca eyaletler arası elektrik nakil hatlarının planlanması ve onaylanmasında federal kurumların yetkisini genişletiyor. Savunucularına göre bu adım, üretilen elektriğin ihtiyaç duyulan bölgelere taşınmasını kolaylaştırabilir. Ancak tasarı, yalnızca yenilenebilir enerji yatırımlarını değil; petrol, doğal gaz ve maden projelerini de kapsıyor. Bu nedenle yasa, enerji arzını artırma ve izinleri hızlandırma hedefinin yanında, ülkenin çevre ve iklim politikaları açısından da önemli sonuçlar doğurabilecek bir değişiklik olarak değerlendiriliyor.
DESTEKÇİLER: “YATIRIMLAR YILLARCA BEKLEMEMELİ”
Tasarı, enerji sektörünün farklı alanlarından ve iki partiden destek aldı. Cumhuriyetçi Senatör Shelley Moore Capito ile Demokrat Senatörler Martin Heinrich ve Sheldon Whitehouse, Cumhuriyetçi Mike Lee ile birlikte düzenlemenin hazırlanmasında rol oynadı. Destekçiler, ABD’de elektrik talebi artarken yeni üretim ve iletim projelerinin uzun izin süreçlerinde beklemesinin maliyetleri yükselttiğini söylüyor. Tasarıyı savunanlara göre daha öngörülebilir ve hızlı bir onay sistemi, hem yeni yatırımların önünü açacak hem de enerji arzını artırarak fiyat baskısını hafifletebilecek.
Başkan Donald Trump da düzenlemenin kabul edilmesi için destek verdi ve tasarıyı ABD’nin enerji üretimi açısından önemli bir kazanım olarak nitelendirdi. Trump, Temsilciler Meclisi’nden de geçmesi hâlinde yasayı imzalayacağını açıkladı. Bununla birlikte tasarının yasalaşması için Meclis’in onayı gerekiyor. Temsilciler Meclisi geçen yıl daha sınırlı kapsamda bir izin düzenlemesini kabul etmişti. İki kanadın metinleri farklı olduğu için, Meclis tasarıyı değiştirirse son biçimin belirlenmesi amacıyla yeni bir uzlaşma süreci gerekebilecek.
ÇEVRE VE YERLİ HALKLARIN HAKLARI TARTIŞMASI
Tasarıya yöneltilen en güçlü itirazlar çevre koruması, yerli halkların hakları ve kamuoyunun karar süreçlerine katılımı üzerinde yoğunlaşıyor. Eleştirmenler, Ulusal Çevre Politikası Yasası, Temiz Su Yasası ve Nesli Tehlike Altındaki Türler Yasası kapsamındaki incelemelerin daraltılmasının projelerin çevre üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi güçleştirebileceğini savunuyor. Projelere karşı açılacak davalara getirilecek sınırlamaların da yerel toplulukların ve çevre örgütlerinin itiraz yollarını azaltabileceği belirtiliyor.
Oregon Demokratı Jeff Merkley, tasarının fosil yakıt projelerini kolaylaştırırken iklim hedefleriyle çelişebileceğini söyledi. Washington Senatörü Maria Cantwell ise düzenlemenin yeterince kapsamlı biçimde tartışılmadığını, su kaynakları, doğal alanlar ve yerli toplulukların hakları üzerindeki olası etkilerin daha dikkatli incelenmesi gerektiğini savundu. Bazı yerli halk temsilcileri de kutsal alanlar ve geleneksel topraklar konusunda kendilerine yeterince danışılmadığını belirterek tasarıya karşı çıktı. Senato’da değişiklik önerilerinin oylanmasına yönelik girişimler sonuç vermeyince düzenleme ek değişiklik yapılmadan kabul edildi.
Senato’daki 62-33’lük sonuç, düzenlemenin iki partiden de destek bulduğunu gösterse de tartışmanın sona erdiği anlamına gelmiyor. Tasarının Meclis’te hangi değişikliklerle ele alınacağı ve yıl sonuna kadar Başkan’ın önüne gelip gelmeyeceği henüz kesinleşmiş değil. Kabul edilmesi hâlinde izin süreçlerinin hızlanması amaçlanıyor; ancak bunun elektrik faturalarını ne ölçüde düşüreceği ve çevre ile yerli topluluklara yönelik güvencelerin nasıl uygulanacağı, düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte yakından izlenecek.
Etiketler: #ABD, #SENATO, #Enerji, #Nakil hattı


