YERDEN KURYEYLE DEĞİL, GÖKTEN DRONLA GELİYOR: İSKANDİNAVYA ADALARINDA YEMEK SİPARİŞİ ARTIK MÜMKÜN
İskandinavya’nın adalarına drone ile sıcak yemek teslimatı başladı. Värmdö ve Nesodden’de yaşayanlar artık burgerlerini kapılarına kadar sipariş edebiliyor; Aviant, önümüzdeki yıllarda hizmeti tüm bölgeye yaymayı planlıyor.
İsveç, Norveç ve Finlandiya, toplamda yaklaşık 700 bin adasıyla dünyanın en fazla adaya sahip ülkeleri arasında yer alıyor. Bu adalar, bölgenin tarihini ve kültürünü şekillendiren önemli coğrafi unsurlar olmasına rağmen, çoğu ada sakini için şehirlerde yaygın olan sıcak yemek teslimatı hâlâ erişilmesi güç bir hizmet. Norveç merkezli start-up Aviant, bu durumu değiştirmeyi amaçlıyor. Şirket, İsveç’in Stockholm yakınlarındaki Värmdö adasında bölgenin ilk drone ile sıcak yemek teslimat servisini başlattı. Värmdö, kara yolu, otobüs ve feribot ile ulaşılabilse de adadaki 46 bin kişilik nüfus, yaz aylarında 100 bine kadar çıkıyor ve mevcut sıcak yemek teslimatı seçenekleri sınırlı.
Şubat ayından bu yana, Värmdö’nün merkezi Gustavsberg ve çevresindeki yerleşimlerde, Bastard Burgers zincir restoranlarında hazırlanan sıcak burgerler, Aviant droneleriyle kapılara ulaştırılıyor. Teslimat maliyeti araç veya bisiklet ile yapılan teslimatlar kadar uygun; droneler, sürücü maliyetini ortadan kaldırıyor. Şu anda hizmet beta aşamasında ve haftada yalnızca 10 siparişle test ediliyor. Ancak yıl boyunca kapsamın genişletilmesi planlanıyor.
Aviant, benzer bir hizmeti Norveç’in Nesodden yarımadasında da başlatmayı planlıyor. Nesodden, Oslo’ya kuş uçuşu sadece dört mil mesafede olmasına rağmen kara yoluyla 29 mil uzaklıkta. Fagernæs, bu hizmet sayesinde 100 bin kişinin daha ilk kez evlerine sıcak yemek teslimatı alabileceğini vurguluyor.
ZORLUKLAR NELER?
BBC’ye göre drone ile teslimat sürecini mükemmelleştirmek kolay olmadı. Fagernæs, “Üç yıldır test yapıyoruz. Başlangıçta patates kızartmaları soğuktu. Ancak burgerlerin konulduğu izolasyonlu kutuyu geliştirdik ve artık kışın bile sıcak geliyor” dedi.
Dronelar maksimum 10 dakika süren uçuşlarda, altı mil mesafeye yemek ulaştırabiliyor. Pilot hizmetler, Fagernæs’e göre İskandinavya genelinde tam ölçekli bir servisin temelini oluşturacak. Aviant, önümüzdeki iki yıl içinde İskandinavya genelinde 40 civarında üs kurmayı ve böylece hizmeti daha fazla adaya ve kırsal bölgeye yaymayı planlıyor. Şirket, benzer coğrafi yapıları Kanada’daki 52 bin adalı bölgelerde ve ABD’nin kuzeydoğu eyaletlerinde de gözlemliyor.
Hava koşulları zaman zaman droneları uçuramayacak kadar rüzgârlı olabiliyor, ancak Fagernæs hizmetin senenin yüzde doksanında çalışır halde olmasını öngörüyor.
DÜNYADA BENZER GİRİŞİMLER
Drone ile yemek teslimatı girişimleri farklı ülkelerde test edildi. 2022’de Aviant, Trondheim dışında Tay, İtalyan ve sushi teslimatı denemeleri yaptı, ancak bu servis 2023 Ağustos’ta sona erdi. İngiltere’de Skyports, Orkney adalarında okul yemeklerini drone ile dağıttı ve “Fish and Chip Fridays” adıyla geçici teslimat hizmeti sundu. Almanya’da Wingcopter, kırsal bölgelerde hükümet iş birliğiyle günlük mal ve yiyecek teslimatı yaptı. Çin’in Zhejiang eyaletinde de yerel yönetim, dağlık ve izole köylere drone ile sıcak yemek teslimatı sağlıyor.
Ancak bu servislerin hükümet veya kurumsal sponsor olmadan ticari olarak sürdürülebilir olması zor. Uzak mesafeler nedeniyle maliyet yüksek, talep sınırlı ve yeterli sipariş oluşmuyor. Skyports, Royal Mail ile Orkney’de yürüttüğü drone teslimat deneyimini, sıcak yemek teslimatına uyarlamayı planlıyor. Dronelar kullanılmadığı zamanlarda adalara yemek taşımak ve maliyeti düşürmek için çözümler geliştiriliyor.
İngiltere’de drone operatörleri, sivil havacılık otoritesi ile yakın çalışmak zorunda; ayrı hava sahaları belirleniyor, güvenlik önlemleri artırılıyor. Skyports Direktörü Alex Brown, hükümetin bu konuda giderek daha esnek ve girişimcileri teşvik edici bir yaklaşım benimsediğini belirtiyor.
