BİR KARNE, BİR HAYAT… PEKİ SİSTEM NERESİNDE?
MERVE KARAFİSTAN – Uzman Klinik Piskolog
Karne günü olan bugün karnesini aldıktan sonra kendisini 2. Kattan aşağıya atan bir yabancı uyruklu öğrencinin bu durumu hepimizi derinden sarsmalıdır. Bir öğrencinin karne günü yaşadığı umutsuzluğun bu denli ağır sonuçlar doğurması, yalnızca bireysel bir trajedi olarak değerlendirilmemelidir. Bu olay aynı zamanda eğitim sisteminin, sosyal politikaların ve çocuklara sunulan destek mekanizmalarının da sorgulanması gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özellikle Kuzey Kıbrıs’ta son yıllarda farklı ülkelerden gelen öğrenci sayısında önemli bir artış yaşanmaktadır. Bu öğrenciler yeni bir ülkeye, yeni bir kültüre ve çoğu zaman bilmedikleri bir eğitim sistemine uyum sağlamaya çalışmaktadır. Ancak uyum sağlaması beklenen yalnızca çocuklar olmaktadır. Oysa asıl soru şudur: Devlet ve eğitim sistemi bu çocukların uyum sağlaması için ne yapmaktadır?
Bir öğrencinin İngilizce dersinde başarılı olup diğer derslerde zorlanması, çoğu zaman bireysel bir başarısızlık olarak görülmektedir. Ancak dil yeterliliği olmadan matematik, tarih, coğrafya veya fen bilimleri gibi derslerde başarı beklemek ne kadar gerçekçidir? Eğitim bilimleri alanındaki araştırmalar, öğrencilerin akademik başarılarının büyük ölçüde eğitim diline hâkim olmalarıyla ilişkili olduğunu göstermektedir.
Bu noktada devletin sorumluluğu göz ardı edilmemelidir. Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim sistemine dahil edilmesi yalnızca kayıt işlemlerinin tamamlanmasıyla sınırlı olmamalıdır. Bu çocuklara yönelik kapsamlı oryantasyon programları oluşturulmalı, eğitim dilini öğrenmelerini sağlayacak hazırlık süreçleri planlanmalı ve akademik destek mekanizmaları geliştirilmelidir.
Birçok gelişmiş ülkede göçmen veya yabancı öğrenciler doğrudan sınıflara yerleştirilmeden önce dil eğitimi ve uyum programlarına alınmaktadır. Çünkü eğitimde fırsat eşitliği, herkese aynı sınavı uygulamak değil, herkese aynı başlangıç koşullarını sunabilmektir. Dili bilmeyen bir öğrenciyi, dili anadili gibi konuşan öğrencilerle aynı ölçütlerle değerlendirmek adil bir yaklaşım değildir.
Bugün yabancı uyruklu birçok öğrenci yalnızca akademik zorluklarla değil, aynı zamanda yalnızlık, aidiyet eksikliği, kültürel farklılıklar ve gelecek kaygısıyla mücadele etmektedir. Bu nedenle okullarda psikolojik danışmanlık hizmetlerinin güçlendirilmesi kadar, kültürel uyum çalışmalarının da yaygınlaştırılması gerekmektedir.
Karne günü çocuklara yalnızca not verilmez; aynı zamanda kendileri hakkında bir değerlendirme sunulur. Eğer bir çocuk aldığı notlar nedeniyle kendisini başarısız, değersiz veya çaresiz hissediyorsa, burada yalnızca öğrencinin performansını değil, sistemi de sorgulamak gerekir.
Belki de bugün konuşmamız gereken asıl konu, dilini bilmediği bir sistemin içine bırakılan çocuklara ne kadar destek verdiğimizdir. Çünkü eğitim yalnızca bilgi aktarmak değildir; çocukların potansiyellerini ortaya çıkarabilecekleri koşulları oluşturmaktır.
Bir toplumun eğitim sistemi, en güçlü öğrencilerine değil, en fazla desteğe ihtiyaç duyan öğrencilerine nasıl davrandığıyla değerlendirilir. Eğer yabancı uyruklu çocuklar dil engeli nedeniyle başarısızlığa sürükleniyor, psikolojik destek alamıyor ve kendilerini sistemin dışında hissediyorlarsa, bu durum bireysel değil yapısal bir sorundur.
