ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Tayvan’ı ziyaret edeceğine dair söylentiler Çin’in tepkisini çekti.
Çin Pazartesi günü böylesi bir ziyaretin “ciddi sonuçları olacağı” uyarısında bulundu.
Pelosi Tayvan’ı ziyaret ederse bu 1997’den beri adaya yapılan en üst düzey ABD ziyareti olacak. Fakat Çin Tayvan’ı ayrı bir ülke olarak tanımıyor ve kendi parçası olarak görüyor.
Bu söylenti yalnızca Çin’in tepkisine yol açmadı. ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin de 82 yaşındaki Pelosi’yi Tayvan’ı ziyaret etmekten vazgeçirmeye çalıştığı aktarılıyor.
Biden geçen hafta “Ordu bunun iyi bir fikir olduğunu düşünmüyor” dedi. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada ise “Çin’in bu konudaki söylemi yapıcı olmaktan uzak ve gereksiz” denildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise Pelosi’nin bir ziyaret planı açıklamadığını ve ABD’nin Tayvan’a yönelik politikasının değişmediğini söylüyor.
PELOSİ NEDEN TAYVAN’A GİTMEK İSTİYOR?
ABD kamuoyunda ve Kongre’de Tayvan’a güçlü bir destek var.
35 yıldan uzun süredir Kongre’de yer alan Pelosi, Çin’e eleştirel tavırlarıyla biliniyor.
Bugüne kadar Pekin’in insan haklarını çiğnemesini eleştirdi, demokrasi yanlısı protestocularla buluştu, 1989’daki katliamı anmak için Tiananmen Meydanı’nı ziyaret etti.
Pelosi’nin planı adayı Nisan ayında ziyaret etmekti. Fakat Covid testi pozitif çıkınca bu ziyareti ertelemek zorunda kaldı.
Planın detaylarını paylaşmasa da geçen hafta yaptığı bir konuşmada Tayvan’a destek göstermenin önemini vurguladı.
RİSKLİ BİR DENGE
Analiz: Barbara Plett Usher, BBC ABD Dışişleri Bakanlığı Muhabiri
ABD’nin Tayvan politikası bir denge üzerinde ilerliyor. Bir yandan Çin’in adayı kendi toprağı olarak gördüğünü kabul ederken diğer yandan da Tayvan’ın statüsünü güç kullanarak değiştirme fikrine karşı çıkıyor ve ada yönetimine silah satıyor.
Bu denge politikası Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından daha kırılgan gözükmeye başladı: Dışişleri Bakanlığı Çin’in bundan çıkardığı dersleri Tayvan üzerinde uygulamasından endişe ediyor.
Çin’in Tayvan’a yönelik gittikçe agresifleşen açıklamaları ve eylemlerinin yanı sıra Tayvan Boğazı’nı uluslararası su olarak görmediklerine dair imaları da endişe uyandırıyor.
Biden’ın bu hafta Çin lideri Şi Cinping ile yapacağı telefon konuşmasında iki ülke arasındaki karmaşık ilişkiyi yönetirken hem Rusya hem de Tayvan konularını gündeme getirmesi bekleniyor.
Fakat bu yanıcı siyasi ortamda Pelosi’nin ziyareti gerilimi hızla artırma riski taşıyor.
ABD yetkilileri Çin’in askeri bir yanıt vermesinden korkuyor. Öte yandan analistler Pekin’in Tayvan’ı güç kullanarak ele geçirmeye çalışma ihtimalinin yakın vadede mümkün olmadığını düşünüyor.(K:BBC)
