AVUSTURALYA’DA FAİZDE KRİTİK AYRIM: RBA’DA ENFLASYON KAYGISI, EKONOMİDE DARALMA UYARISI
Avustralya Merkez Bankasının (RBA) 3 Kasım’daki faiz kararına ilişkin bugün yayımlanan tutanaklar, kurul içindeki görüş ayrılığını ortaya koydu. Üyelerin çoğunluğu enflasyonun kalıcı hâle gelme riskine karşı faiz artışını desteklerken, karara karşı çıkan üç üye yüksek borçlanma maliyetlerinin ekonomiyi daha sert bir daralmaya ve işsizliğe sürükleyebileceği uyarısında bulundu. Muhalefet hükümet harcamalarını eleştirirken, ekonomistler aralık ayında yeni bir artıştan çok bekle-gör politikasının öne çıkabileceğini değerlendiriyor.
FAİZ 18 YILIN EN YÜKSEK SEVİYESİNDE
RBA, 3 Kasım’da politika faizini 0,25 puan artırarak yüzde 4,85’e çıkardı. Bu, 2026’daki beşinci artış ve faizin 2008’den bu yana ulaştığı en yüksek düzey oldu. Bugün yayımlanan tutanaklar, kararın dokuz üyeli Para Politikası Kurulu’nda altıya karşı üç oyla alındığını gösterdi.
Faiz artışını destekleyen çoğunluk, enflasyonun hedeflenen düzeyin üzerinde kalmaya devam edeceğini ve risklerin yukarı yönlü olduğunu değerlendirdi. Üyeler, önceki faiz artışlarının fiyat baskılarını gidermekte yeterli olmayabileceğini, finansal koşulların ekonomiyi gerektiği kadar yavaşlatmadığını düşündü. RBA tutanaklarında, enflasyon beklentilerinin yükselmesi hâlinde şirketlerin fiyat artışlarını sürdürmesinin ve bu eğilimin ücret belirleme kararlarına da yansımasının daha zor kontrol edilebileceği kaydedildi.
AZINLIK ÜYELERDEN DARALMA VE İŞSİZLİK UYARISI
Faizin sabit tutulmasını isteyen üç kurul üyesi ise önceki artışların etkisini görmek için daha fazla zaman tanınması gerektiğini savundu. Bu üyeler, faiz artışlarının ekonomiye gecikmeli yansıdığına, işsizliğin beklenenden hızlı yükseldiğine ve konut piyasasının zayıfladığına dikkat çekti. Tutanaklara göre azınlık, ekonominin “belirgin biçimde daha sert bir daralmaya” yaklaşabileceği ve bunun işsizlik maliyetini artırabileceği endişesini dile getirdi.
Bu görüş, RBA’nın enflasyonu düşürme hedefi ile ekonomik faaliyeti ve istihdamı koruma sorumluluğu arasındaki hassas dengeyi gözler önüne serdi. Kurulun çoğunluğu enflasyonun kalıcılaşmasını daha büyük risk sayarken, karşı oy kullanan üyeler sıkı para politikasının etkilerinin henüz bütünüyle görülmediğini vurguladı. Merkez Bankası, enflasyonu hedef aralığına döndürmek için gerekli adımları atacağını belirtirken, bundan sonraki kararların yeni ekonomik verilere bağlı olacağını bildirdi.
MUHALEFET HÜKÜMET HARCAMALARINI HEDEF ALDI
Muhalefet lideri Angus Taylor, 3 Kasım’daki faiz artışının ardından hükümeti kamu harcamaları üzerinden eleştirmişti. Taylor, enflasyon baskısının Avustralya’da oluştuğunu savunarak hükümetin harcamaları kısmamasının faiz ve fiyat artışlarını körüklediğini ileri sürdü. Koalisyon’un harcama kesintilerinin enflasyon üzerindeki baskıyı azaltacağını iddia etti. Bu açıklamalar, bugünkü tutanakların ardından yapılmış yeni bir değerlendirme değil; faiz artışının açıklandığı günlerde muhalefetin ortaya koyduğu siyasi tutumu yansıtıyor.
Hazine Bakanı Jim Chalmers ise hükümetin aralık ayında açıklanacak ara bütçe güncellemesinde tasarruf tedbirlerine yer vereceğini söyledi. Chalmers, harcamaların enflasyonla mücadeleye katkı sağlayacak ölçüde azaltılacağını, ancak ekonomik büyümeye zarar verecek aşırı kesintilerden kaçınılacağını belirtti. Böylece faiz tartışması, yalnızca Merkez Bankasının kararlarıyla sınırlı kalmayıp hükümetin bütçe politikası ve hayat pahalılığı üzerindeki sorumluluğu üzerinden de siyasi gündeme taşındı.
EKONOMİSTLER ARALIKTA FAİZİN SABİT KALMASINI BEKLİYOR
Commonwealth Bank ekonomistleri, peş peşe gelen faiz artışlarının ardından RBA’nın aralık ayındaki son toplantıda oranı değiştirmemesini bekliyor. Bankanın Avustralya Ekonomisi Başkanı Belinda Allen, kurul içindeki 6’ya 3’lük oylamanın ekonomik büyüme, konut piyasası ve istihdam üzerindeki aşağı yönlü risklerin de önem kazandığını gösterdiğini söyledi. CBA, enflasyonun yüksek seyretmesi hâlinde 2027’de yeni bir artış ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını da belirtiyor.
Capital Brief’in aktardığı değerlendirmelere göre ANZ ve Goldman Sachs da faizin yüzde 4,85’te zirve yapmış olabileceğini düşünüyor. Buna karşılık ekonomistler, önümüzdeki enflasyon ve istihdam verilerinin faiz beklentilerini değiştirebileceği konusunda temkinli. Ekim ayı enflasyon verisi 25 Kasım’da açıklanacak; bu veri, fiyat baskılarının gerçekten hafifleyip hafiflemediğine ilişkin önemli göstergelerden biri olacak.
HANEHALKI ÜZERİNDEKİ BASKI SÜRECEK
RBA’nın önündeki temel ikilem, enflasyonu düşürmek için faizi yüksek tutarken hanehalkı ve işletmeler üzerindeki borç yükünü daha da ağırlaştırmamak. Merkez Bankası, enflasyonun hedef düzeylere dönüşünün zaman alacağını öngörürken, faiz artışlarının konut kredileri, tüketim ve istihdam üzerindeki etkilerinin de izleneceğini bildirdi. Önümüzdeki haftalarda açıklanacak fiyat ve iş gücü verileri, aralık toplantısında yeni bir artışın gündeme gelip gelmeyeceğini belirleyecek.



